Mniej umów o dzieło w Małopolsce. Rynek pracy się zmienia

W pierwszej połowie 2025 roku w Małopolsce zgłoszono do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 55,5 tysiąca umów o dzieło. Pracowało na nich blisko 21,6 tysiąca mieszkańców regionu. W skali całego kraju ZUS odnotował ponad 620 tysięcy takich umów – to najmniej od momentu uruchomienia rejestru dzieł w 2021 roku.

Według danych ZUS, umowy o dzieło stają się coraz mniej popularne. – Spadek liczby zgłoszeń może wynikać z większej świadomości przedsiębiorców w kwalifikowaniu umów lub rosnącej popularności innych form zatrudnienia, takich jak samozatrudnienie czy zlecenia – komentuje Dominik Jaruga z ZUS. – To sygnał, że rynek pracy ewoluuje. Wybór umowy o pracę czy założenie własnej firmy daje osobie ubezpieczonej prawo do świadczeń niedostępnych dla wykonawców dzieł – dodaje.

Ponad połowę zgłoszonych umów w regionie zawarły niewielkie firmy zatrudniające do dziewięciu osób. Najwięcej „dzieł” realizowano w branżach profesjonalnych, naukowych i technicznych – aż 23,2% wszystkich umów. Kolejne miejsca zajmują branża informacyjno-komunikacyjna (11%) oraz kultura, rozrywka i rekreacja (10%).

W Małopolsce niewielki spadek liczby umów o dzieło zauważalny jest również w przetwórstwie przemysłowym i edukacji.

Coraz krótsze zlecenia i młodsi wykonawcy

Z danych krajowych wynika, że aż 28% umów o dzieło trwa zaledwie jeden dzień, a najwięcej wykonawców stanowią osoby w wieku 30–39 lat. Liderem pod względem liczby zawieranych umów pozostaje Mazowsze, natomiast Małopolska zajmuje drugie miejsce.

Jak wygląda rejestracja takich umów?

Zgłoszenia umów o dzieło dokonują płatnicy składek lub osoby fizyczne zlecające ich wykonanie. Każdą umowę należy zarejestrować w ciągu 7 dni od jej podpisania, na formularzu ZUS RUD – najczęściej przez platformę PUE/eZUS. Warto jednak pamiętać, że zgłoszenie nie oznacza odprowadzania składek – umowy o dzieło pozostają umowami nieoskładkowanymi.

Nie wszystkie umowy muszą trafiać do rejestru. Z obowiązku zwolnione są m.in. umowy zawierane z własnym pracodawcą, wykonywane w ramach działalności gospodarczej, czy te zlecane przez podmioty niebędące płatnikami składek – np. wspólnoty mieszkaniowe, fundacje czy stowarzyszenia.