Makowski rynek łączy pokolenia

            Stanowi jak dawniej miejsce przebywania tam rodzin, przyjaciół, znajomych, dzieci, młodzieży oraz osób starszych. Tworzy przestrzeń rozwoju lokalnej społeczności, a także integracji. Szczególnie dużo osób jest tu w soboty, niedziele, inne święta, ale również cieszy się popularnością w dni robocze, zwłaszcza w okresie wakacyjnym.

            Od XVIII stulecia jest centrum miejscowości, najpierw wioski, a od 1840 roku miasta. Pierwotnie placem głównym był tzw. Stary Rynek, położony w widłach Księżego Potoku i Młynówki. Obecny rynek posiada kształt nieregularnego wielokąta. Przez jego południową część biegnie droga krajowa 28. Są tutaj ulice: Wolności i 3 Maja. Od strony północnej przebiegają trzy ulice tj.: Kochanowskiego, Kościelna oraz Sienkiewicza.

            Do XIX wieku zabudowa terenu była drewniana. Końcem tego stulecia zbudowane zostały pierwsze murowane obiekty. W 1896 roku powstała siedziba Krajowej Szkoły Hafciarskiej, opartej na tradycji haftu makowskiego. Budynek magistratu datuje się na 1898 rok. Pożar w 1916 roku zniszczył 56 budynków mieszczących się przy placu i ulicy Kościelnej, co w rezultacie przyśpieszyło proces przekształcania zabudowy w murowaną. Powódź w 1934 roku zdewastowała nawierzchnię rynku. Następnie postanowiono stworzyć tam łąkę. Zagospodarowano ją po II wojnie światowej sadząc drzewa, wytaczając ścieżki spacerowe i wstawiając ławki. W lipcu 2001 roku wielka powódź spustoszyła znacznie rynek oraz ulice z nim sąsiadujące. Przystąpiono do odbudowy placu. W południowej stronie rynku w 2002 roku odsłonięto Pomnik Nieznanego Żołnierza i Ofiar Wojny. Północna część powierzchni rynkowej mieści barokową figurę Matki Bożej Niepokalanie Poczętej z XVIII stulecia, osadzoną na kolumnie i wpisaną do rejestru zabytków Małopolski nr - 63 – 1/1. Przed nią usytuowana jest mała fontanna. Druga znajduje się w środkowej części rynku. Wybudowana została w 2018 roku. Nazwano ją Fontanną Herbową, którą tworzą trzy makówki, nawiązujące do herbu miasta, a także postać hafciarki, odlanej z brązu, kojarzonej z haftem makowskim, marką Makowa Podhalańskiego. Hafciarka ubrana jest w piękny strój ludowy. Autorem pomnika hafciarki jest Wiesław Kwak rzeźbiarz, malarz, rysownik. Unikalny haft makowski, płaski, z elementami dziurkowanymi, haftowany jest białymi, lnianymi lub bawełnianymi nićmi, na białym, lnianym płótnie. Najczęściej przedstawia motywy roślinne, połączone splotem łańcuszkowym o różnych kształtach. Podkreślić w tym miejscu należy, iż nasz umiłowany Ojciec Święty Jan Paweł II posiadał obrus z haftu makowskiego, który zdobił jeden ze stołów w Watykanie.

            Na makowskim rynku wśród drzew, urokliwych kwiatów, fontann, wspaniałego klimatu, można usiąść na ławkach albo leżakach porozmawiać, zjeść smaczne lody zakupione „U Ewy” lub podhalańskie „U Bani”, degustować się ciastem, kawą, zimnymi napojami, podziwiać wspaniałą fontannę z makówkami, wspomnianą już wcześniej, pójść do restauracji „Rynek 9”, do pizzerii, zakupić kwiaty na różne okazje, zrobić zakupy w sklepach rozmieszczonych wokół placu, załatwić sprawy na poczcie. Atrakcją dla dzieci jest wrzucanie pieniążków na szczęście do wody fontanny, też przejście przez kurtynę wodną, aby się schłodzić w upalne dni. Tu można oglądać różne wystawy tematyczne np.: obrazujące historię miasta, sylwetki ludzi ją tworzących, miejscowy folklor, powódź, okres II wojny światowej i czas rozwoju miejscowości. Na rynku odbywa się Narodowe Czytanie, ostatnio czytano lekturę „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej. Istnieje również możliwość oddania przeczytanej książki do specjalnie wykonanej w tym celu budki, a stamtąd zabrania innej do czytania, z cennej inicjatywy uczniów Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego w Makowie Podhalańskim i Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Makowskiej. Na obszarze rynku mają miejsce kiermasze z dekoracjami świątecznymi na Wielkanoc i Boże Narodzenie. Przechodzi tędy orszak Trzech Króli, procesje Bożego Ciała. Świętuje się rocznice poświęcone wymownym świętom takim jak: Konstytucja 3 Maja i Odzyskanie przez Polskę Niepodległości, a także upamiętniające ofiary wojny. W ten sposób dajemy wyraz patriotyzmu, przywiązania do tradycji, wolności, demokracji, wartości młodemu pokoleniu.

            Trzeba także podkreślić, że niedaleko rynku, naprzeciw budynku Miejskiego Urzędu, powstał niedawno przystosowany do użytku publicznego park, z ławkami, leżakami, hamakami, który służy odpoczynkowi na łonie przyrody. Tutaj można także wymienić się książkami za pośrednictwem budki – zostawiamy przeczytaną książkę, zabieramy inną do czytania.