Elektrolity to niezbędne minerały, które wspierają prawidłową pracę mięśni, układu nerwowego i serca. W trakcie intensywnego wysiłku, pracy fizycznej czy podróży do gorących krajów organizm traci je w nadmiarze wraz z potem i wodą. Elektrolity w tabletkach to wygodny sposób, by uzupełnić te straty i zadbać o równowagę wodno-elektrolitową w każdych warunkach. Dowiedz się, co zawierają i w jakich sytuacjach warto mieć je pod ręką.
Elektrolity to minerały, które w roztworach wodnych przyjmują formę jonów zdolnych do przewodzenia impulsów elektrycznych. Należą do nich przede wszystkim sód, potas, magnez, wapń i chlorki.
Te pierwiastki są niezbędne do prawidłowego przebiegu wielu procesów fizjologicznych. Odpowiadają m.in. za utrzymanie równowagi wodno-elektrolitowej, regulację ciśnienia krwi, przewodnictwo nerwowe oraz prawidłową pracę mięśni – w tym mięśnia sercowego.
Bez nich nie byłoby możliwe zachowanie homeostazy, czyli stabilnego środowiska wewnętrznego organizmu. Nawet niewielkie zaburzenia w stężeniu elektrolitów mogą prowadzić do zaburzenia tych wszystkich funkcji1,2.
Organizm człowieka nie magazynuje dużych ilości wody, więc trzeba ją regularnie dostarczać. Każdego dnia organizm traci płyny i cenne jony wraz z potem, moczem, kałem oraz poprzez oddech. Nerki, które regulują gospodarkę wodną, odpowiadają za utrzymanie ten kruchej równowagi, jednak w pewnych sytuacjach straty wody i minerałów są zbyt duże w stosunku do płynów dostarczanych organizmowi1.
Największe ryzyko nadmiernej utraty wody i elektrolitów pojawia się podczas intensywnego wysiłku fizycznego – zarówno w trakcie sportu, jak i pracy fizycznej, a także w upalne dni czy na dużych wysokościach. Organizm szybciej traci wodę i składniki mineralne także po spożyciu alkoholu i kawy oraz podczas długotrwałego stosowania środków przeczyszczających2.
Tabletki na nawodnienie z elektrolitami to suplementy diety, których składniki wspierają szybkie uzupełnianie ubytków minerałów. Zawierają przede wszystkim sód, potas, magnez, wapń i chlorki, czyli składniki, które wspierają układ nerwowy oraz mięśnie2,3. Najczęściej występują w postaci tabletek musujących lub proszku do rozpuszczenia w wodzie.
Po elektrolity w tabletkach można sięgnąć wówczas, gdy nie jesteś w stanie ich dostarczyć wraz z płynami, oraz w okresie zwiększonego zapotrzebowania na nie.
Podczas aktywności fizycznej organizm znacznie szybciej traci wodę i minerały wraz z potem, niż w spoczynku, a zapotrzebowanie na płyny może wzrosnąć nawet do 10 litrów3. Dlatego tak ważne jest, aby odpowiednio planować nawodnienie przed, w trakcie i po wysiłku3.
Co istotne, deficyt wody negatywnie wpływa nie tylko na wydolność organizmu, ale także na koncentrację i funkcje poznawcze1,2. Oznacza to zatem, że wskutek niedostatecznego spożycia płynów wydajność spada również u osób, które pracują umysłowo.
Przy krótszym wysiłku wystarczy zwykła woda, natomiast przy dłuższym lub bardziej intensywnym – lepiej sięgnąć po elektrolity w tabletkach do rozpuszczenia w wodzie. Po zakończeniu treningu rekomenduje się, aby na każdy utracony kilogram masy ciała wypić około 1,5 litra płynów3.
Podróż do krajów o gorącym klimacie czy o niższym standardzie sanitarnym wiąże się z koniecznością adaptacji organizmu do nowych warunków.
Proces aklimatyzacji obejmuje układ krążenia, oddechowy, moczowy i przewód pokarmowy, a jego przebieg zależy od temperatury, wilgotności powietrza oraz jakości żywienia. W pierwszych dniach pobytu, gdy organizm traci nawet 2-3 razy więcej soli niż po pełnej aklimatyzacji, szczególnie łatwo o zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej. Ich konsekwencją mogą być wyczerpanie czy bolesne kurcze mięśniowe. Dlatego już na etapie przygotowań do podróży warto zadbać o dostęp do bezpiecznych źródeł płynów i odpowiednie nawodnienie.
Zaleca się przyjmowanie co najmniej 3-4 litrów płynów dziennie pod postacią wody mineralnej, w której możesz rozpuścić tabletki musujące zawierające elektrolity w składzie. Równocześnie należy pamiętać o higienie, lekkiej diecie i dostosowaniu rytmu dnia do lokalnych warunków środowiskowych4.
Elektrolity w postaci proszku lub tabletek musujących najczęściej rozpuszcza się w szklance wody (około 200 ml). Zwykle u osób dorosłych stosuje się 1 tabletkę do 3 razy dziennie5, jednak ostateczna ilość zależy od indywidualnych potrzeb organizmu i zaleceń producenta. Przed rozpoczęciem suplementacji warto dokładnie zapoznać się z instrukcją na opakowaniu i w razie wątpliwości skonsultować się z farmaceutą.
Na zlecenie USP Zdrowie - Oryal
Źródła:
Wiercińska M., Elektrolity – co to, niedobór, kiedy pić elektrolity?, Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/zdrowy_czlowiek/380736,elektrolity-co-to-niedobor-kiedy-pic-elektrolity [Dostęp online: 14.09.2025]
Jarosz, Mirosław, et al. Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie. Vol. 83, Warszawa, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-Państwowy Zakład Higieny, 2020, https://www.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2020/12/Normy_zywienia_2020web-1.pdf s. 280-283, 316-338
Frączek B., Gospodarka wodno-elektrolitowa organizmu, profilaktyka odwodnienia i strategie prawidłowego nawadniania sportowców, Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/dieta/sport/107981,gospodarka-wodno-elektrolitowa-organizmu-profilaktyka-odwodnienia-i-strategie-prawidlowego-nawadniania-sportowcow [Dostęp online: 14.09.2025]
Korzeniewski, K. (2018). Profilaktyka zdrowotna w podróży. In Forum Medycyny Rodzinnej (Vol. 12, No. 3, pp. 79-88).
Witryna internetowa: https://www.oryal.pl/produkt/oryal-limonka-cytryna/ [Dostęp online: 16.09.2025]
Chcesz być na bieżąco z wieściami z naszego portalu? Obserwuj nas na Google News!
Twoje zdanie jest ważne jednak nie może ranić innych osób lub grup.
Komentarze mogą dodawać tylko zalogowani użytkownicy.
Komentarze