Dworek w Stryszawie

            Wzniesiony został w 1870 roku dla Zarządu Dóbr Leśnych w Suchej, na planie wydłużonego prostokąta. Jest murowany z cegły, potynkowany, na wysokim cokole, z ryzalitami w centralnej części elewacji od strony południowej i północnej. Posiada drewniany ganek od frontu o konstrukcji szkieletowej, wielowarstwowo przeszklony, z dachem siodłowym. Charakterystyczne są nadokienniki w kształcie łuków odcinkowych. Poddasze oddzielone jest od parteru profilowanym uskokowo gzymsem. Ciekawe są też zdobienia pod poddaszem. Dworek nakryty jest dachem dwuspadowym. Nazywany jest najczęściej leśniczówką lub dworkiem. W latach 2009 – 2011 został gruntownie odremontowany. Remontu poddasza i dachu dokonano w 2019 roku. Rosną tu piękne okazy starodrzewu liściastego. Wpisany jest do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego pod oznaczeniami: A – 643/ 89 z 5 października 1989 roku (B) [A – 1037/M].

            Dzisiaj mieści się tam Gminny Ośrodek Kultury oraz Beskidzkie Centrum Zabawki Drewnianej, które prezentuje wystawę stałą poświęconą historii, a także współczesnemu rzemiosłu zabawkarskiemu na terenie Stryszawy i okolic, szczególnie twórców ludowych, charakterystycznych zabawek sprzed lat, są nimi np.: drewniane koniki na biegunach, kolorowe, drewniane ptaszki, klekotki kaczek, kur, kogutów, poruszające się skrzydłami, taczki różnobarwne, łopatki, grabki, zabawne karuzelki na dwóch kółkach i kiju, jak również wiele współczesnych zabawek, trzeba koniecznie poznać ciekawe sposoby wytwarzania zabawek, obejrzeć świetne prezentacje  multimedialne, filmy o zabawkarstwie oraz beskidzkiej kulturze ludowej, interesującą wystawę dzieł uzdolnionego Pana Stanisława Sikory, rzeźbiarza i medaliera ze Stryszawy, zdjęcia   wytwórców zabawek i ich warsztaty pracy, wykonane na płótnie. Zaznaczyć należy, iż początki rzemiosła zabawkarskiego w Stryszawie sięgają połowy XIX stulecia. Obok budynku znajduje się Park Zabawki Drewnianej, gdzie umieszczone są zabawki znacznie powiększone m. in.: sowa siedząca na pniu, kołyski, koniki bujane, ptaszki przymocowane do pnia, konie na czterech kołach z karocą itp. Tutaj odbywają się warsztaty tematyczne i edukacyjne, podczas których można nauczyć się malowania i ozdabiania zabawek. Obchodzi się  tu bardzo popularne Święto Zabawki Ludowej, organizowane na przełomie maja i czerwca w okresie Dnia Dziecka. W 2017 roku postawiono też Dom Zabawkarza. Mieści się w nim wystawa przedstawiająca warsztat pracy zabawkarza wraz z jego mieszkaniem. W sali rekreacyjnej i wypoczynkowej można pobawić się zabawkami.

            Beskidzkie Centrum Zabawki Drewnianej licznie odwiedzane, stanowi swoistą atrakcję turystyczną dla dzieci, ale również dorosłych, edukuje, bawi, raduje serca, tutaj można wejść w świat zabawek – mówią mieszkańcy Stryszawy i okolic.  

Kazimierz Surzyn

Źródła:

1. J. Harasimczyk, H. Lawera, A. Bata, Gmina Stryszawa, Krosno 2002.
2. J. Kociołek, M. Leśniakiewicz, Najcenniejsze zabytki architektury powiatu suskiego, Sucha Beskidzka 2001.
3. Rejestr zabytków nieruchomych województwa małopolskiego.
4. Strony internetowe: Gmina Stryszawa, Gminny Ośrodek Kultury, Beskidzkie Centrum Zabawki Drewnianej w Stryszawie.