Do czego służy gwarancja?

O gwarancji słyszał chyba prawie każdy – pozwala na reklamowanie produktu, który zużył się lub popsuł w zbyt krótkim czasie od zakupu. Gwarancja dla wielu ludzi jest podstawowym prawem konsumenta. Są jednak przypadki, w których nie warto korzystać z gwarancji. Oczywiście nie oznacza to, że zepsuty towar musi stać bezczynnie w naszym mieszkaniu lub wylądować na śmietniku. Istnieje bowiem inne rozwiązanie, równie skuteczne jak gwarancja.

O wyjaśnienie poprosiliśmy Adwokata Michała Słomkę z Krakowa.

Każda zakupiona rzecz może okazać się wadliwa – zarówno pod względem fizycznym jak i prawnym. Pierwszy przypadek ma oczywiście miejsce, gdy przedmiot jest materialnie uszkodzony (niezależnie czy od samego początku czy też po pewnym czasie normalnego użytkowania). Druga zaś sytuacja pojawi się, gdy zakupiony towar jest obciążony prawem osoby trzeciej (np. prawem własności), o czym kupujący nie miał żadnego pojęcia. W takich sytuacjach konsument może skorzystać z gwarancji producenta lub sprzedawcy, a także z rękojmi regulowanej przepisami Kodeksu cywilnego.

Rękojmia a gwarancja

Rękojmia za wady zakupionego towaru obowiązuje niezależnie od wystawionej przez sprzedawcę czy producenta gwarancji jakości. Gwarancja charakteryzuje się pełną dobrowolnością, jest ustanawiana w drodze fakultatywnej umowy bądź oświadczenia dotyczącego umowy sprzedaży. Rękojmia z kolei jest uprawnieniem ustawowym.

Gwarancja została szczegółowo uregulowana w art. 577-581 KC. Zgodnie z tymi przepisami udzielenie gwarancji następuje przez złożenie oświadczenia gwarancyjnego, które określa obowiązki gwaranta i uprawnienia kupującego w przypadku, gdy rzecz sprzedana nie ma właściwości określonych w tym oświadczeniu. Oświadczenie gwarancyjne może zostać złożone w reklamie. Obowiązki gwaranta mogą w szczególności polegać na zwrocie zapłaconej ceny, wymianie rzeczy bądź jej naprawie oraz zapewnieniu innych usług. Jeżeli została udzielona gwarancja co do jakości rzeczy sprzedanej, poczytuje się w razie wątpliwości, że gwarant jest obowiązany do usunięcia wady fizycznej rzeczy lub do dostarczenia rzeczy wolnej od wad, o ile wady te ujawnią się w ciągu terminu określonego w oświadczeniu gwarancyjnym. Jeżeli nie zastrzeżono innego terminu, termin gwarancji wynosi dwa lata licząc od dnia, kiedy rzecz została kupującemu wydana. Podkreślenia wymaga fakt, iż kupujący może wykonywać uprawnienia z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy, niezależnie od uprawnień wynikających z gwarancji. Teoretycznie nie ma więc przeszkód do tego, aby dochodzić odpowiedzialności sprzedawcy na podstawie dwóch powyższych tytułów.

Niezależnie od tego czy zdecydujemy się dochodzić swoich praw na podstawie rękojmi czy gwarancji, pamiętajmy o tym, że zakupiona rzecz musi mieć wady (niewidoczne w momencie finalizowania umowy sprzedaży). Nie jest możliwym skorzystanie z powyższych uprawnień w sytuacji, gdy dany produkt znudził się kupującemu lub przestał mu się po prostu podobać.

Kupujący powinien dostarczyć rzecz na koszt gwaranta do miejsca wskazanego w gwarancji lub do miejsca, w którym rzecz została wydana przy udzieleniu gwarancji, chyba że z okoliczności wynika, iż wada powinna być usunięta w miejscu, w którym rzecz znajdowała się w chwili ujawnienia wady.

Gwarant jest obowiązany wykonać obowiązki wynikające z gwarancji w odpowiednim terminie i dostarczyć uprawnionemu z gwarancji rzecz na swój koszt do miejsca wskazanego w paragrafie poprzedzającym. Niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy w czasie od wydania jej gwarantowi do jej odebrania przez uprawnionego z gwarancji ponosi gwarant.  Jeżeli w wykonaniu swoich obowiązków gwarant dostarczył uprawnionemu z gwarancji zamiast rzeczy wadliwej rzecz wolną od wad albo dokonał istotnych napraw rzeczy objętej gwarancją, termin gwarancji biegnie na nowo od chwili dostarczenia rzeczy wolnej od wad lub zwrócenia rzeczy naprawionej. Jeżeli gwarant wymienił część rzeczy, przepis powyższy stosuje się odpowiednio do części wymienionej. W innych wypadkach termin gwarancji ulega przedłużeniu o czas, w ciągu którego wskutek wady rzeczy objętej gwarancją uprawniony z gwarancji nie mógł z niej korzystać.

Pamiętajmy także, że gwarant musi sformułować swoje oświadczenie gwarancyjne w sposób jasny i zrozumiały, a gdy rodzaj informacji na to pozwala - w powszechnie zrozumiałej formie graficznej. Jeżeli rzecz jest wprowadzana do obrotu w Rzeczypospolitej Polskiej, oświadczenie gwarancyjne sporządza się w języku polskim. Wymagania używania języka polskiego nie stosuje się do nazw własnych, znaków towarowych, nazw handlowych, oznaczeń pochodzenia towarów oraz zwyczajowo stosowanej terminologii naukowej i technicznej.

Oświadczenie gwarancyjne zawiera podstawowe informacje potrzebne do wykonywania uprawnień z gwarancji, w szczególności nazwę i adres gwaranta lub jego przedstawiciela w Rzeczypospolitej Polskiej, czas trwania i terytorialny zasięg ochrony gwarancyjnej, uprawnienia przysługujące w razie stwierdzenia wady, a także stwierdzenie, że gwarancja nie wyłącza, nie ogranicza ani nie zawiesza uprawnień kupującego wynikających z przepisów o rękojmi za wady rzeczy sprzedanej.

Termin gwarancji

Terminy dochodzenia roszczeń z gwarancji sprzedawcy lub rękojmi za wady towaru są zróżnicowane. Gwarancja jest z reguły udzielana na okres 12 miesięcy, czasami 24 miesięcy, gdy chodzi o produkty elektroniczne. W przypadku rękojmi zaś, kupujący traci uprawnienia z tytułu, jeżeli nie zawiadomi sprzedawcy o wadzie w ciągu miesiąca od jej wykrycia, a w wypadku gdy zbadanie rzeczy jest w danych stosunkach przyjęte, jeżeli nie zawiadomi sprzedawcy o wadzie w ciągu miesiąca po upływie czasu, w którym przy zachowaniu należytej staranności mógł ją wykryć. Dodatkowo uprawnienia z tytułu rękojmi za wady fizyczne wygasają po upływie roku. W sytuacji, gdy otrzymaliśmy gwarancję na dany towar na okres przewyższający 12 miesięcy, skorzystanie z rękojmi nie wydaje się być potrzebne. Z drugiej jednak strony, rękojmia pozwala nam żądać obniżenia ceny wadliwego produktu – co nie występuje na gruncie gwarancji.

Zgodnie z treścią art. 560 KC, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniona lub naprawiana przez sprzedawcę albo sprzedawca nie uczynił zadość obowiązkowi wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady. Jeżeli kupującym jest konsument, może zamiast zaproponowanego przez sprzedawcę usunięcia wady żądać wymiany rzeczy na wolną od wad albo zamiast wymiany rzeczy żądać usunięcia wady, chyba że doprowadzenie rzeczy do zgodności z umową w sposób wybrany przez kupującego jest niemożliwe albo wymagałoby nadmiernych kosztów w porównaniu ze sposobem proponowanym przez sprzedawcę. Przy ocenie nadmierności kosztów uwzględnia się wartość rzeczy wolnej od wad, rodzaj i znaczenie stwierdzonej wady, a także bierze się pod uwagę niedogodności, na jakie narażałby kupującego inny sposób zaspokojenia.

Skorzystanie z gwarancji jakości lub rękojmi zależy wyłącznie od kupującego, i oczywiście od tego czy gwarancja została na dany towar w ogóle wystawiona. Każde z rozwiązań ma swoje wady i zalety, tym samym warto przemyśleć, co tak naprawdę chcemy uzyskać w związku ze zgłoszeniem wadliwości zakupionej rzeczy, i czy nie była ona już wcześniej naprawiana.

Podstawa prawna: Art. 560, 577-581 KC

Patron merytoryczny artykułu:

Adwokat Kraków – Kancelaria Adwokata Michała Słomki
ul. Profesora Władysława Szafera 9/46
31-543 Kraków

+48 784 425 405