Dla turystów: suskie kapliczki, figurki i krzyże

Kapliczki, figurki i krzyże przydrożne w Suchej Beskidzkiej stanowią swoiste dziedzictwo kultu religijnego i budownictwa architektonicznego. Są pięknie wkomponowane w pejzaż miasta, należycie utrzymane świadczą o pobożności mieszkańców. Zwykle stoją przy głównych ulicach, w zaciszu dróg i ścieżek, w posesjach prywatnych, w przepięknych ogrodach.

W opracowaniu niniejszym przedstawiam niektóre, wybrane przeze mnie, kapliczki, figurki i krzyże charakterystyczne dla naszego regionu.

Na Błądzonce stoi kapliczka, najprawdopodobniej z XVII stulecia, której pokrycie dachowe wykonano z czterech płyt kamiennych.

W Zasepnicy usytuowana jest kapliczka, prawdopodobnie z 1782 roku, z kamiennym ołtarzykiem mieszczącym figurę Chrystusa.

W zachodniej części Mioduszyny znajduje się kapliczka z 1863 roku, której fundatorkami są Józefa i Regina Suwaj.

Wszystkie powyższe kapliczki mają wspólne cechy. Wybudowane zostały z łamanego kamienia na rzucie prostokąta lub kwadratu. Ściany ich są pobielone wapnem. Posiadają daszki dwuspadowe z arkadowym wejściem.

Warto też wspomnieć o kapliczce na górze Jasień z 1773 roku, z ołtarzem Matki Bożej Częstochowskiej. Zbudowano ją, aby uczcić walki oddziałów konfederatów barskich w Suchej, zwanych też rycerzami Maryi, z wojskami rosyjskimi dowodzonymi przez gen. Aleksandra Suworowa. Kapliczka jest symbolem patriotyzmu, odpowiedzialności za losy Ojczyzny, walki o niepodległą Polskę. Odprawiane są tutaj do dziś Msze Święte za naszą Ojczyznę, szczególnie w rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja i odzyskania przez Polskę niepodległości.

Na Błądzonce stoi kamienna figura z 1743 roku w formie renesansowej kolumny toskańskiej na cokole, na którym znajduje się płaskorzeźba Chusty św. Weroniki. Kolumna zwieńczona jest figurką przedstawiającą Chrystusa Frasobliwego.

Z 1863 roku pochodzi toskańska kolumna na ośmiobocznym cokole, o renesansowej genezie, zwieńczona żeliwnym krzyżem z rozpiętym Chrystusem. Usytuowana jest na gruncie plebańskim. Została ufundowana przez ks. Franciszka Ksawerego Ciesielskiego, proboszcza duszpasterstwa suskiego w latach 1836- 1873.

Końcem XIX wieku wybudowano figurkę Jezusa Nazareńskiego, także na toskańskiej kolumnie w stylu renesansowym, która stoi przy ulicy 3 Maja.

Kamienną figurkę przy ulicy Makowskiej zwaną „ O szczęśliwy przejazd” postawiono na przełomie XVII i XVIII stulecia. We wnęce umieszczony jest obraz Matki Bożej.

Tuż przed przejazdem kolejowym w Suchej Beskidzkiej, wyjeżdżając z miasta, znajduje się późnobarokowa figura przedstawiająca postać św. Jana Nepomucena z 1759 roku. Posiada inskrypcję dotyczącą modlitw za zmarłych. Podobna figura Świętego, wybudowana 20 lat później, stoi na terenie dawnego cmentarza przykościelnego.

Na Rolach usytuowana jest barokowa figura Trójcy Świętej, ukazująca Boga Ojca siedzącego na tronie i podtrzymującego krzyż z Chrystusem Ukrzyżowanym. Gołębica Ducha Świętego przesłania nogi Jezusa.

Przy ulicy Piłsudskiego znajduje się późnobarokowa figura przedstawiająca wizerunek św. Walentego z 1838 roku.

Z XIX stulecia pochodzi figura św. Jana Chrzciciela usytuowana Na Rolach, przy głównej jezdni. Wnęki figury mieszczą płaskorzeźby z wizerunkami Jezusa Ukrzyżowanego, św. Antoniego i św. Floriana.

Na Podksiężu stoi figura Matki Bożej Różańcowej, fundacji Tomasza i Anny Kozinów, z 1893 roku.

Na Rolach znajduje się figura św. Antoniego wybudowana w 1918 roku przez Łukasza i Annę Starzaków dla upamiętnienia ich syna Antoniego, który zginął w czasie I wojny światowej.

Przy ulicy Mickiewicza umiejscowiony jest murowany, kilkukondygnacyjny słup z I połowy XIX stulecia. Posiada czterospadowy daszek oraz arkadowe zwieńczenie z rzeźbą przedstawiającą postać św. Floriana. Całość charakteryzuje się formami ludowymi i tradycją barokową.

W Błądzonce stoją dwa drewniane krzyże z rzeźbami Chrystusa Ukrzyżowanego z przełomu XVII i XVIII wieku. Jest też krzyż z rzeźbą Jezusa Ukrzyżowanego najprawdopodobniej z XIX stulecia o charakterze ludowo-barokowym.

Na Sumerówce znajduje się krzyż pochodzący z II połowy XVIII wieku z barokową rzeźbą Jezusa Ukrzyżowanego. Ufundował go Mikołaj Sumera.

Na Rolach stoi krzyż żeliwny z XIX wieku, osadzony na ośmiobocznym, także żeliwnym, cokole, ozdobionym motywami maswerkowymi.

Krzyże żeliwne na cokołach kamiennych z XIX stulecia usytuowane są przy ulicy Mickiewicza i w Zasepnicy.

Kazimierz Surzyn

Źródła:

1. Informacje znajdujące się na kapliczkach, figurkach i krzyżach.

2. Beskidzkie gminy- informator turystyczny Stowarzyszenia Gmin Babiogórskich.

3. Sucha Beskidzka pod redakcją Józefa Hampla i Feliksa Kiryka, Kraków 1998.

http://kapliczki.zameksucha.pl/kapliczki.php