Czego nie zrobisz z zastrzeżonym numerem PESEL?

Od 1 czerwca 2024 roku wskazane przepisami instytucje mają obowiązek weryfikacji numeru PESEL klienta w Rejestrze Zastrzeżeń Numerów PESEL prowadzonym przez Ministra Cyfryzacji. W artykule wyjaśnimy, czym jest w praktyce zastrzeżenie PESEL, dlaczego warto zastrzec numer i czego nie zrobisz z zastrzeżonym PESEL-em.

Czym jest zastrzeżenie numeru PESEL?

Czym jest w praktyce, na czym polega, czemu służy zastrzeżenie numeru PESEL?

Definicja i cel zastrzeżenia PESEL

Zastrzeżenie numeru PESEL to usługa, która umożliwia ograniczenie możliwości wykorzystania twojego numeru PESEL przez osoby trzecie. Głównym celem tej czynności jest ochrona obywateli przed kradzieżą tożsamości, a co za tym idzie, również przed wyłudzeniami, np. kredytów.

Jeśli zastrzeżesz numer, będzie on figurował w Rejestrze Zastrzeżeń Numerów PESEL prowadzonym przez Ministra Cyfryzacji jako zastrzeżony. Kiedy złożysz wniosek o kredyt czy otwarcie konta w banku, przed jego rozpatrzeniem instytucja finansowa będzie musiała (taki obowiązek nakładają na nią przepisy) zweryfikować, czy PESEL jest zastrzeżony. Jeśli tak będzie, wniosek „z miejsca” zostanie odrzucony. Nawet jeśli to ty go złożyłeś, jednak wcześniej zapomniałeś cofnąć zastrzeżenie.

Czego nie zrobisz z zastrzeżonym numerem PESEL?

Oto lista czynności, których nie zrealizujesz z zastrzeżonym numerem PESEL.

Nie weźmiesz kredytu ani pożyczki

Z zastrzeżonym numerem PESEL nie weźmiesz kredytu ani pożyczki zarówno w banku, jak i w instytucji pozabankowej. Jeśli planujesz zaciągnięcie kredytu lub pożyczki, przed złożeniem wniosku cofnij zastrzeżenie (o tym, jak to zrobić przeczytasz w akapicie Jak cofnąć lub czasowo odblokować zastrzeżenie numeru PESEL?). Kiedy instytucja finansowa wyda decyzję, nie zapomnij zastrzec numer ponownie.

Rada: możesz cofnąć zastrzeżenie numeru PESEL czasowo, ustawiając dzień i godzinę ponownego zastrzeżenia. W przypadku wniosku o kredyt trudno jednak jednoznacznie określić, kiedy bank rozpocznie analizę wniosku i kiedy ją zakończy. W tym przypadku lepszym rozwiązaniem będzie więc cofnięcie zastrzeżenia, a następnie — po otrzymaniu decyzji — ponowne zastrzeżenie.

Nie podpiszesz umowy ratalnej w sklepie

Zakupy ratalne są rodzajem kredytu bankowego. W tym przypadku obowiązują więc dokładnie takie same zasady jak w przypadku tradycyjnego kredytu gotówkowego czy szybkiej pożyczki online.

Nie założysz konta bankowego online

Założenie konta bankowego na skradzione personalia to często pierwszy krok do wzięcia pożyczki na dane „ofiary”. Zgodnie z prawem instytucje finansowe mają obowiązek weryfikacji rejestru PESEL nie tylko przed udzieleniem kredytu, ale również przed założeniem rachunku.

Nie wystąpisz o wydanie karty kredytowej

Karta kredytowa to również rodzaj kredytu. Jeśli chcesz wnioskować o odnawialny limit na karcie, przed złożeniem wniosku cofnij zastrzeżenie numeru PESEL.

Nie skorzystasz z płatności odroczonych

Płatności odroczone, to podobnie jak kredyt gotówkowy, pożyczka, zakupy ratalne czy karta kredytowa — rodzaj kredytu. Także w tym przypadku obowiązują więc identyczne zasady.

Nie zawrzesz umowy leasingu lub abonamentu bez wcześniejszego cofnięcia zastrzeżenia

Obowiązek weryfikacji bazy PESEL spoczywa nie tylko na bankach, ale również na leasingodawcach i operatorach komórkowych. Z zastrzeżonym PESEL nie zawrzesz więc umowy leasingu i nie podpiszesz umowy na abonament komórkowy.

Nie podpiszesz umowy zakupu nieruchomości u notariusza

Obowiązek weryfikacji bazy PESEL spoczywa także na notariuszach. Muszą oni weryfikować rejestr jednak wyłącznie w przypadku określonych czynności. Są to:

• nabycie, zbycie lub obciążenie nieruchomości lub udziału w nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu lub udziału w nich;
• sporządzenie pełnomocnictwa do nabycia, zbycia lub obciążenia nieruchomości lub udziału w nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu lub udziału w nich.

Jeśli numer PESEL będzie zastrzeżony, notariusz odmówi dokonania czynności notarialnej

Jak cofnąć lub czasowo odblokować zastrzeżenie numeru PESEL?

Procedura cofnięcia zastrzeżenia numeru PESEL jest szybka, łatwa i bezpłatna.

Procedura cofnięcia zastrzeżenia w aplikacji mObywatel

Aby cofnąć PESEL w aplikacji mObywatel:

• Zaloguj się do aplikacji.
• Naciśnij przycisk Zastrzeż PESEL (jeśli nie widzisz tej ikony, w dolnym menu naciśnij Usługi, z następnie Zastrzeż PESEL).
• Na ekranie pojawi się status twojego numeru PESEL.
• Aby cofnąć zastrzeżenie, przesuń przycisk obok napisu Zastrzeż PESEL. Cofnięcia możesz dokonać bezterminowo lub terminowo, ustawiając datę i godzinę ponownego zastrzeżenia.
• Potwierdź swoją decyzję przyciskiem Cofnij zastrzeżenie.

Cofnięcie w urzędzie gminy

Aby cofnąć zastrzeżenie w urzędzie gminy:

• Odwiedź dowolną placówkę urzędu gminy.
• Wypełnij wniosek Zastrzeżenie albo cofnięcie zastrzeżenia numeru PESEL.
• Przedstaw swój dowód osobisty celem potwierdzenia tożsamości.
• Bezpośrednio po złożeniu wniosku i pozytywnej weryfikacji tożsamości organ gminy zarejestruje cofnięcie zastrzeżenia numeru PESEL w rejestrze zastrzeżeń i wyda potwierdzenie cofnięcia zastrzeżenia.

Na jak długo można odblokować PESEL?

PESEL możesz odblokować bezterminowo (domyślnie — do czasu ponownego zastrzeżenia) lub terminowo — do wskazanego przez ciebie dnia i godziny.

Dlaczego warto jednak zastrzec PESEL?

Choć instytucje finansowe każdego dnia dokładają wszelkich starań, aby zapewnić maksymalne bezpieczeństwo swoich klientów, oszuści stosują coraz sprytniejsze metody kradzieży tożsamości. Zastrzeżenie numeru PESEL pozwala ochronić swoje dane osobowe, nawet jeśli twój dowód osobisty dostanie się w niepowołane ręce.

Ochrona przed kradzieżą tożsamości

Jeśli twój numer PESEL będzie zastrzeżony, oszust nie wykorzysta go do założenia konta bankowego czy innych czynności, które mogą narazić cię na finansowe straty.

Zmniejszenie ryzyka wyłudzenia kredytu lub pożyczki

Przy zastrzeżonym PESEL-u wzięcie kredytu lub pożyczki nie jest możliwe. Jeśli instytucja finansowa sprawdzi, że numer figuruje w bazie jako zastrzeżony, nie przystąpi nawet do analizy wniosku, lecz z miejsca go odrzuci.

Dodatkowe bezpieczeństwo w transakcjach finansowych

Zastrzeżenie PESEL uniemożliwi także posłużenie się twoimi danymi w celu: zrobienia zakupów ratalnych, zawarcia umowy leasingu, zawarcia umowy z operatorem telefonii komórkowej czy zawarcia notarialnej umowy sprzedaży, czy kupna nieruchomości.

Artykuł powstał we współpracy z Vivigo