Prawa wyborcze kobiet w Polsce - historia i sukces empancypacji polskich kobiet

Prawa wyborcze kobiet w Polsce potwierdził dekret Tymczasowego Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego z dnia 28 listopada 1918 roku. Ordynacja wyborcza stanowiła, iż wyborcą Sejmu jest każdy obywatel Polski „bez różnicy płci”, który do dnia ogłoszenia wyborów ukończył 21 lat oraz korzysta z czynnego prawa wyborczego.

Po raz pierwszy 26 stycznia 1919 roku kobiety udały się do urn wyborczych. Kilkanaście dni później zasiadły w ławach poselskich. Należy w tym miejscu podkreślić, że Polki otrzymały bierne oraz czynne prawo wyborcze, jako jedne z pierwszych na świecie przed Amerykankami, Włoszkami, Francuzkami, Hiszpankami.

Z historii trzeba przypomnieć, iż ruch emancypacyjny w Polsce rozwijał się od połowy XIX stulecia. Na początku XX wieku przybrał znacząco na sile. Wówczas równouprawnienia domagały się kobiety na całym świecie. Polki były w trudnej sytuacji, ponieważ na mapie praktycznie Polska nie istniała. Mimo tego Polki, rozproszone na obszarze trzech rozbiorów, podjęły walkę nie tylko o równouprawnienie, ale także o wolność, sprawiedliwość, a nade wszystko o wolność Polski i Polek. Jako matki, żołnierki, organizatorki oświaty tajnej, nieugięte działaczki społeczne wychowały rzesze polskich patriotów. Dbały o znajomość języka polskiego i kultury. Organizowały wiece i zbiórki na rzecz wojska. Tworzyły propagandowe broszury. Licznie zasilały podziemie niepodległościowe, biorąc udział przede wszystkim: w akcjach wywiadowczych, kurierskich. Walczyły dzielnie z bronią w ręku. Były członkiniami Organizacji Wojskowej, utworzyły Ochotniczą Legię Kobiet.

Gdy rozpoczęły się dyskusje o przyszłości Polski, po kończącej się I wojnie światowej, na wskutek tego, iż początkowo nie mówiono o wolności kobiet w niepodległej, naszej Ojczyźnie, to one z wielką determinacją podjęły walkę o równouprawnienie wyborcze, organizując zjazdy, zakładając komitety, związki oraz wydając broszury. Działalność ta zakończyła się sukcesem. 28 listopada 1918 roku doceniono je we wspomnianym wcześniej dekrecie Józefa Piłsudskiego, nadającym im pełne prawa wyborcze. Kobietom chwała za to wszystko.

Kazimierz Surzyn