Zmiana czasu na zimowy

Już w najbliższy weekend, w nocy z soboty 25 na niedzielę 26 października, cofniemy zegarki z godziny 3:00 na 2:00, tym samym przechodząc z czasu letniego na czas zimowy. Oznacza to, że zyskamy dodatkową godzinę snu. Choć większość z nas przywykła do tej tradycji, coraz częściej pojawiają się pytania: czy zmiana czasu ma sens i jaki wpływ wywiera na nasze zdrowie?

Jak tłumaczy neurobiolożka dr Patrycja Ściślewska z Uniwersytetu Warszawskiego, każda zmiana czasu, nawet o jedną godzinę, jest dla organizmu szokiem porównywalnym do tzw. jet-lagu po podróży międzykontynentalnej.

- Zmiana czasu rozregulowuje nasze wewnętrzne zegary. Wpływa na rytm snu, apetyt, nastrój, a także na koncentrację. Choć wydaje się niewielka, potrafi zaburzyć naturalną równowagę organizmu na kilka dni - wyjaśnia ekspertka.

Za rytm dobowy człowieka odpowiadają m.in. ośrodki w mózgu, które reagują na ilość światła docierającego do oczu. Gdy nagle cofamy zegar, organizm traci synchronizację z naturalnym cyklem dnia i nocy.

Od lat trwa dyskusja, czy Polska powinna zrezygnować z sezonowych zmian czasu. Według dr Ściślewskiej, zdrowszy dla człowieka jest czas zimowy, czyli ten, który właśnie przywracamy.

- Czas zimowy jest lepiej dopasowany do rytmu biologicznego, bo bliższy naturalnemu wschodowi i zachodowi słońca. Gdybyśmy na stałe zostali przy czasie letnim, zimą słońce wschodziłoby dopiero po godzinie dziewiątej, co mogłoby nasilać senność, problemy z koncentracją i spadki nastroju - tłumaczy neurobiolożka.

Wbrew biologii, większość Polaków w sondażach opowiada się jednak za utrzymaniem czasu letniego przez cały rok. Argumentują to dłuższym dniem po południu i możliwością korzystania z naturalnego światła po pracy.

Choć cofnięcie zegarków pozwoli nam dłużej pospać, lekarze zalecają, by nie lekceważyć wpływu zmiany rytmu dobowego. W poniedziałek po zmianie czasu wiele osób może odczuwać zmęczenie, rozdrażnienie lub kłopoty ze snem.

Eksperci radzą, by w tym okresie:

• kłaść się i wstawać o stałej porze,

• w ciągu dnia spędzać więcej czasu na świeżym powietrzu – światło naturalne pomaga „nastawić” zegar biologiczny,

• unikać kofeiny i ciężkich posiłków wieczorem,

• a w niedzielny poranek po zmianie czasu nie planować intensywnych zajęć.

  Reklama

Pomysł likwidacji sezonowych przestawień zegarków wraca regularnie. Unia Europejska jeszcze kilka lat temu planowała ich zniesienie, jednak państwa członkowskie nie osiągnęły porozumienia, który czas – letni czy zimowy – miałby obowiązywać na stałe. W Polsce rozporządzenie regulujące zmiany czasu obowiązuje do 2026 roku, więc przez co najmniej dwa kolejne lata wciąż będziemy przestawiać zegarki dwa razy do roku.

Choć zmiana czasu ma długą tradycję, coraz więcej naukowców podkreśla, że jej sens ekonomiczny jest dziś wątpliwy. Gdy w XX wieku wprowadzano ten system, chodziło o oszczędność energii. Dziś, w dobie oświetlenia LED i pracy zdalnej, bilans korzyści jest znikomy, a koszty zdrowotne – zauważalne.