Zespół Regionalny „Zbyrcok” z Juszczyna

Swoją nazwą nawiązuje do tradycji pasterskich regionu, bowiem zbyrcok to metalowy dzwonek zawieszony na szyi owiec, będący też instrumentem muzycznym. Działa w ramach Stowarzyszenia „Nowy Juszczyn”. Został założony w 2008 roku z inicjatywy Romana Józefa Guzika, który pełni funkcję prezesa oraz Jerzego Józefa Jabconia, będącego członkiem zarządu. Członkami zarządu są też Jan Stasik oraz Wiesława Edyta Woźny. Do Komisji Rewizyjnej należą: Władysława Sala, Monika Ceremuga, Barbara Stasik, Tomasz Kozieł  i  Dorota Stasik. Nadzoruje Starosta Suski. Roman Guzik w 2009 roku utworzył też Dziecięcy Zespół Regionalny „Zbyrcok”. Posiada także własną kapelę. Głównymi celami zespołu są: krzewienie tradycji, obyczajów i kultury góralskiej Podbabiogórza przez: śpiew, tańce, grę na instrumentach ludowych, pielęgnowanie i zachowanie zgodnie z rzeczywistością strojów górali babiogórskich, oryginalnych instrumentów takich jak: skrzypce, basy góralskie, heligonki, tj. instrumenty muzyczne, przypominające akordeon, ale są mniejsze i zamiast klawiszy posiadają guziki, organizowanie imprez, występów, koncertów, stałe pogłębianie wiedzy w zakresie folkloru góralskiego, propagowanie go wśród mieszkańców Juszczyna, Makowa Podhalańskiego, Suchej Beskidzkiej i okolic oraz łączenie powiatu suskiego z innymi regionami Polski, edukacja młodego pokolenia, wpajanie w nich szacunku do Polski i tzw. małej Ojczyzny, ukazywanie im różnorodności, bogactwa i języka regionu, wpajanie w ich serca miłości do rejonu babiogórskiego, uświetnianie lokalnych uroczystości: religijnych np. procesji Wielkanocnych, Bożego Ciała, Trzech Króli, Drogi Krzyżowej w Juszczynie czy na Makowską Górę, patriotycznych z okazji 11 listopada tj. Odzyskania przez Polskę Niepodległości, 3 Maja – Święta Konstytucji 3 maja 1791 roku, kolędniczych, dożynek, kiermaszów wielkanocnych i Bożonarodzeniowych, wdrażanie dzieci na rzecz podtrzymywania przepięknych tradycji góralskich, branie udziału w konkursach. Liczy 30 osób i 50 w dwóch grupach dziecięcych.

Zespół jest laureatem m. in.: Złotej Rozety na Sabałowych Bajaniach, Złotej Spinki w Bukowinie Tatrzańskiej, I nagród na „Godach Żywieckich”, „Drużbacki” w Podegrodziu, tam też Grand Prix w  postaci Złotego Słowika, w Powiatowym Przeglądzie Grup Kolędniczych, Złotego Żywieckiego Serca i nagrody 12 tysięcy złotych na Festiwalu Górali Polskich w Żywcu, Brązowej Ciupagi za zajęcie III miejsca oraz Nagrody Specjalnej Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi, przyznanej za wierność tradycji i jej międzynarodowy przekaz, na Międzynarodowym Festiwalu Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem, Grand Prix – Złotego Turonia podczas Karnawału Góralskiego w Bukowinie Tatrzańskiej, I miejsca w Powiatowym Przeglądzie Grup Kolędniczych „Babiogórskie Podłazy”, I miejsca w Ogólnopolskim Dziecięcym Przeglądzie Grup Kolędniczych w Podegrodziu, I nagrody na „Godach Żywieckich”. Był nominowany na Międzynarodowy Festiwal Dziecięcych Zespołów Regionalnych Święto Dzieci Gór w Nowym Sączu. Samuel Guzik, heligonista „Zbyrcoka” wywalczył Złote Zbyrkadło za zajęcie I miejsca w Międzynarodowym Konkursie Kapel, Instrumentalistów i Śpiewaków Ludowych w Zakopanem.

Zespół z pasją i tradycją uhonorowany został Laurem Babiogórskim stopnia szczególnego przyznanym przez Kapitułę Stowarzyszenia Gmin Babiogórskich za „promowanie i szerzenie kultury i tradycji ludowej regionu Podbabiogórza, a w szczególności folkloru Górali Babiogórskich” - czytamy w uzasadnieniu. Laur przyznano na wniosek Burmistrza Makowa Podhalańskiego Michała Surmiaka w 2024 roku.

„Zbyrcok” występował na scenach: estrady makowskiej, koło Ochotniczej Straży Pożarnej, Makowskiego Centrum Kultury - „Na Juszczynie Grają”, jako zbiór melodii babiogórskich charakterystycznych dla naszego regionu, Centrum Kultury i Filmu w Suchej Beskidzkiej i w wielu innych wioskach, a także miastach. Zaprezentował widowisko „Na szałasie na Hali Śmietanowej”, którego autorką scenariusza była nieodżałowana Urszula Janicka-Krzywda (1949 – 2015) z Zawoi, etnografka, folklorystka, publicystka, dziennikarka, znawczyni kultury ludowej Karpat. Reżyserią i choreografią zajmowali się Roman Guzik oraz Sara Kaczmarczyk. Wystąpił również ze spektaklem tradycyjnego wesela góralskiego podczas 60. Tygodnia Kultury Beskidzkiej.

O historii zespołu opowiada film powstały na 15-lecie jego działalności oraz teledysk „Radość wspólnych lat”, do którego słowa i muzykę napisał Jakub Guzik. Inne płyty zespołu to m. in.: „Kolędujemy Małemu” - kolędy i pastorałki, „Nutą chwalmy Go”, pieśni i góralska Koronka do Bożego Miłosierdzia.

Przepiękne tańce, śpiew, gra na instrumentach ludowych Zespołu Regionalnego „Zbyrock” dostarcza nam wielu niezapomnianych wrażeń, radości i miłych przeżyć. Widownia nagradza zespół  gromkimi brawami oraz owacjami. Stanowi swoistą markę, wizytówkę naszego regionu. Dziękujemy opiekunom, wszystkim członkom zespołu za podtrzymywanie, pielęgnowanie tradycji góralskich, życząc satysfakcji, a także jeszcze wielu sukcesów.

Z serca płynący podziw i wielkie gratulacje dla zespołu!

Kazimierz Surzyn