Uzdatnianie wody ze studni - trochę porad

Dość często w przypadku budownictwa jednorodzinnego zdarza się, że woda dostarczana jest do budynku z własnej studni głębinowej. Aby woda gruntowa nadawała się do użytkowego wykorzystania najczęściej wymaga oczyszczenia z zawartych w niej zanieczyszczeń. W niniejszym artykule omówimy podstawowe zasady oczyszczania wody z własnego ujęcia oraz kilka istotnych kwestii z tym związanych.

Określenie występujących w wodzie zanieczyszczeń można wykonać poprzez laboratoryjne badanie wody ze studni. Wyniki takiego badania oszacują skalę oraz zakres występujących w wodzie związków uciążliwych lub niebezpiecznych podczas eksploatacji własnego ujęcia. Tylko na podstawie wykonanej analizy składu wody można dobrać właściwy sposób jej oczyszczenia skutkujący poprawnym działaniem urządzeń, jakimi są filtry do uzdatniania wody przez wiele lat bez ponoszenia zbędnych kosztów.

Laboratoryjne badanie wody ze studni dzieli się na dwa podstawowe typy.

Fizykochemiczne badanie wody, które w celu oceny jakości wody powinno zawierać minimum następujące wskaźniki:

• odczyn pH
• mętność
• barwa
• zapach
• żelazo ogólne
• mangan
• indeks nadmanganianowy (utlenialność)
• azotany
• azotyny
• jon amonowy
• twardość ogólna

Mikrobiologiczne badanie wody, które w celu oceny jakości wody pod względem sanitarnym powinno zawierać następujące wskaźniki

• bakterie ogólne w temp 22 st C
• bakterie grupy coli
• enterokoki (paciorkowce kałowe)
• Escherichia coli (pałeczka okrężnicy)

Badania wody ze studni wykonują laboratoria Powiatowych lub Wojewódzkich Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych, laboratoria większych przedsiębiorstw wodociągowych, a także prywatne laboratoria mające w zakresie badanie wody.

Rodzaj stosowanego filtra do oczyszczania wody ze studni zależy od skali zawartych w wodzie zanieczyszczeń. Przy niewielkiej ilości występujących w wodzie zanieczyszczeń z reguły wystarcza jedno urządzenie, natomiast dla wód mocno zanieczyszczonych często stosuje się układy wielostopniowego oczyszczania.

Najbardziej popularne rozwiązania stosowane w Polsce to:

• filtr do usuwania żelaza z wody, czyli tak zwany odżelaziacz, mający również zdolność usuwania manganu, a także w niektórych rozwiązaniach siarkowodoru odpowiedzialnego za brzydki zapach wody. Podstawowy podział odżelaziaczy wody stosowanych w Polsce dzieli je na rozwiązania płukane tylko wodą lub płukane wodą z regeneracją chemiczną (najczęściej jest to nadmanganian potasu, rzadziej ozon). Oba typy mają zalety i wady.
• wielofunkcyjne filtry do wody stosowane w celu usunięcia kilku zanieczyszczeń równocześnie. Oczyszczają wodę z żelaza, manganu, twardości oraz w niektórych rozwiązaniach również z jonu amonowego i związków organicznych. Filtry wielofunkcyjne regenerowane są solanką samoczynnie przygotowaną zasobniku na tabletki solne, który umieszczony jest obok filtra wielofunkcyjnego
• filtry kolumnowe z węglem aktywnym mające zastosowanie przy oczyszczaniu wody ze związków organicznych pogarszających jej barwę oraz zapach. Tego typu filtry wody skuteczne są przy usuwaniu różnych związków chemicznych w tym metali ciężkich.
• filtry narurowe na wymienne wkłady piankowe, sznurkowe, siatkowe lub harmonijkowe. Zastosowanie tego typu filtrów przewidziane jest głównie do zatrzymywania zanieczyszczeń nierozpuszczalnych w wodzie na przykład piasek, rdza. Stosowane są jako filtry wspomagające inne rozwiązania lub przy niewielkich zanieczyszczeniach wody jako filtry wstępne. W wodzie zawierającej duże ilości zawiesiny stosowane są filtry kolumnowe ze złożami sedymentacyjnymi, które mają za zadanie w wydajny sposób poprawić mętność wody.
• kolumny do usuwania azotanów z wody wyposażone w złoża selektywne działające na zasadzie wymiany jonowej
• lampy do dezynfekcji wody wykorzystujące promienie UV stosowane w celu pozbycia się bakterii oraz wirusów z wody. Lampy UV w porównaniu do dezynfekcji chemicznej posiadają zaletę w postaci braku pogorszenia zapachu oraz smaku wody.
• kuchenne filtry wody pod zlew. Rozwiązanie stosowane do filtrowania wody przeznaczonej do picia. Najbardziej popularne rozwiązania to odwrócona osmoza z mineralizacją lub filtr z ultrafiltracją wody.

Wykonanie układu do uzdatniania wody w budynku jednorodzinnym zależy od skali występujących w wodzie zanieczyszczeń oraz od wielkości instalacji wodociągowej w budynku głównie od liczby punktów poboru wody (łazienki). Niewielkie układy w postaci filtrów narurowych to koszt kilkuset złotych. Układ składający się z filtra wielofunkcyjnego do oczyszczania wody kosztuje z montażem kilka tysięcy złotych. Wody o bardzo wysokiej zawartości zanieczyszczeń lub budynki o dużej ilości łazienek będą wymagały do układów filtracji wody na poziomie kosztów wysokości ok. 20-30 tyś. zł.

Aby zamontowane filtry do wody działały poprawnie, bezwzględnie powinno być uwzględnione wyposażenie techniczne budynku.

Najbardziej istotne czynniki, które należy uwzględnić przy doborze technologii uzdatniania wody to:

• Wydajność posiadanej pompy głębinowej, która musi być odpowiednio duża, aby złoża filtracyjne zostały skutecznie oczyszczone z zanieczyszczeń. Zbyt mało intensywne płukanie doprowadzi do oblepienia złoża filtrującego zanieczyszczeniami i ostatecznie wpłynie na pogorszenie się jakości wody w kranach.
• Rodzaj zamontowanego zbiornika hydroforowego. Niektóre systemy uzdatniania wody wymagają do skutecznego działania wstępnego jej napowietrzenia. Przykładem takiego systemu jest odżelaziacz płukany wodą bez dodatku utleniaczy chemicznych. Tego typu urządzenie nie będzie poprawnie działało ze zbiornikiem hydroforowym przeponowym lub z pompą sterowaną falownikiem.
• Metoda odprowadzania ścieków. Poprawna praca przydomowych oczyszczalni ścieków może zostać zakłócona w przypadku odprowadzenia do nich popłuczyn z filtrów wody zawierających silne związki chemiczne. Przykładem takiego uzdatniacza jest odżelaziacz wody regenerowany chemicznie nadmanganianem potasu lub ozonem. Innym przykładem w tym zakresie jest odprowadzanie ścieków do szamba (zbiornika bezodpływowego), w przypadku którego dodatkowe popłuczyny z filtrów do wody zwiększą częstotliwość wywozu zanieczyszczeń płynnych, a tym samym koszty eksploatacji.
• Ilość miejsca umożliwiającego montaż filtrów jest oczywistym czynnikiem mającym wpływ na dobór technologii oczyszczania wody

Powyższe przykłady pokazują jak ważne jest przy doborze technologii oczyszczania wody ze studni uwzględnienie wyposażenia technicznego budynku.

W związku z powyższym warto nawiązać współpracę z lokalną firmą, której główna działalność to montaż filtrów do wody, która poza składem fizykochemicznym i mikrobiologicznym wody uwzględnij również czynniki techniczne związane z wyposażeniem budynku.