Dzień Czytania Tolkiena. Odkryj tajemnice Śródziemia.

"My decydujemy tylko o tym, jak wykorzystać dany nam czas" - te słowa Gandalfa wypowiedziane do Froda w kopalniach Morii, nawet dzisiaj zdają się być aktualne. Fani Tolkiena z całego świata wracają dziś do jego epickich opowieści. To czas, gdy miłośnicy fantastyki na całym świecie wspólnie oddają hołd twórczości J.R.R. Tolkiena, autora, który wyznaczył standardy gatunku fantasy.

25 marca obchodzony jest Dzień Czytania Tolkiena – święto miłośników literatury fantasy i jeden z tych dni w kalendarzu czytelników, który ma wyjątkowo symboliczne znaczenie. To właśnie 25 marca, zgodnie z historią opisaną w „Władcy Pierścieni”, dochodzi do zniszczenia Jedynego Pierścienia w ogniu Góry Przeznaczenia. Chwilę później nad Śródziemiem zapada cisza po upadku Saurona – i dlatego fani uznali tę datę za idealną, by wrócić do książek Tolkiena.

W wielu miejscach świata – także w Polsce – tego dnia organizowane są wspólne czytania, konkursy, spotkania tematyczne i wydarzenia w bibliotekach oraz szkołach. To trend dobrze znany również w mniejszych miejscowościach: podobnie jak przy Narodowym Czytaniu czy akcjach „Cała Polska czyta dzieciom”, także Tolkien potrafi przyciągnąć do biblioteki nie tylko młodzież, ale i dorosłych, którzy wracają do lektur sprzed lat.

Data nie jest przypadkowa. 25 marca w kalendarzu Śródziemia to dzień, w którym Pierścień zostaje zniszczony w Orodruinie. To moment symboliczny: klęska zła, koniec wojny i początek nowego porządku. Dla czytelników to jasny sygnał: jeśli wracać do Tolkiena, to właśnie wtedy.

J.R.R. Tolkien urodził się w 1892 roku w Bloemfontein, ale większość życia spędził w Anglii. Był profesorem filologii i wykładowcą na University of Oxford. Jego twórczość stała się fundamentem współczesnej fantasy – nie tylko dzięki fabule, ale też przez rozmach świata przedstawionego.

Śródziemie nie jest zwykłą dekoracją dla przygód bohaterów. Tolkien stworzył mu historię, mitologię, geografie, rody, a nawet języki. I właśnie ta dbałość o szczegół sprawia, że jego książki – mimo upływu lat – wciąż działają na wyobraźnię.

Do najpopularniejszych dzieł Tolkiena należą:

„Hobbit, czyli tam i z powrotem” – historia wyprawy Bilba Bagginsa, od której dla wielu zaczyna się przygoda z fantasy.

„Władca Pierścieni” – epicka opowieść o walce dobra ze złem, jedna z najważniejszych książek XX wieku.

„Silmarillion” – rozbudowana mitologia Śródziemia, wydana pośmiertnie przez syna autora, Christophera Tolkiena.

To klasyka, która – podobnie jak najlepsze powieści przygodowe czy historyczne – nie starzeje się łatwo. Wystarczy spojrzeć na popularność ekranizacji i to, jak często książki wracają na listy bestsellerów.

Tolkien był również wybitnym językoznawcą. Jego dorobek naukowy to ponad sto prac, a wśród nich także współpraca przy tworzeniu Oxford English Dictionary. Znał ponad 30 języków (w różnym stopniu), a do tego stworzył własne – m.in. quenya i sindarin, które stały się integralną częścią jego świata.

Na Tolkienowską wyobraźnię duży wpływ miały doświadczenia z I wojny światowej, w tym udział w Bitwie nad Sommą. Echa wojny widać w opisach konfliktów, marszów i strat ponoszonych przez bohaterów.

Istotne było też środowisko literackie. Tolkien należał do grupy The Inklings, w której był m.in. C.S. Lewis (autor m.in "Opowieści z Narnii"). Ich spotkania, rozmowy i wzajemne recenzowanie tekstów miały realny wpływ na rozwój twórczości.

Dzień Czytania Tolkiena to dobry pretekst, by wrócić do klasyki – albo dać jej szansę po raz pierwszy. W praktyce wiele osób zaczyna od „Hobbita”, bo to książka bardziej przystępna, a dopiero potem sięga po „Władcę Pierścieni”.