Czy fotowoltaika w 2022 nadal się opłaca?

Kto decyduje się na zainstalowanie fotowoltaiki chce zazwyczaj zaoszczędzić na rachunkach, jednak warto pamiętać o kilku podstawowych rzeczach.

Jedną z nich jest to, że efekty posiadania fotowoltaiki widzimy dopiero po długich latach. Fotowoltaika w warunkach domowych zwraca się zazwyczaj po 5-10 latach, a nawet więcej. Okres zwrotu z inwestycji w domową instalację zależy od jej parametrów, kosztu ogniw, montażu i przyłączenia do sieci oraz uzyskanego dofinansowania lub dotacji. Moduły fotowoltaiczne przyłącza się do sieci energetycznych bezpłatnie, ponieważ dostawcy energii elektrycznej mają obowiązek zmienić licznik energii na dwukierunkowy bez dodatkowych kosztów. Zgodnie z prawem energetycznym mają też obowiązek odkupywania nadmiaru wyprodukowanej energii pozyskanej z instalacji, jeżeli jej moc nie przekracza mocy przyłącza energetycznego budynku. W większości domów jednorodzinnych moc przyłączeniowa wynosi około 10 kW, a instalacje fotowoltaiczne mają najczęściej 5 kW, co zaspakaja potrzeby gospodarstwa domowego. Nie we wszystkich gospodarstwach domowych zapotrzebowanie na prąd jest takie samo. Wszystko zależy od montażu dodatkowych sprzętów np. klimatyzatorów, które są prądożerne. Zazwyczaj na potrzeby domu jednorodzinnego wystarczy instalacja złożona z 15 paneli, które wytwarzają 4,5 megawatogodzin energii elektrycznej. Przy obliczaniu wielkości instalacji trzeba jednak uwzględnić region, w którym znajduje się dom, bo światło słoneczne ma inną moc. Należy też wziąć pod uwagę kąt nachylenia paneli i strony światła, w którą są skierowane.

Koszt takiej inwestycji zazwyczaj wynosi około 25–30 tys. Warto jednak pamiętać, że przez kolejne kilkanaście lat będziemy mogli korzystać z darmowej energii czerpanej ze słońca. Oszczędności mogą być większe, jeżeli zamontuje się również kolektory słoneczne. Które służą do podgrzewania wody.

Jednym z plusów posiadania fotowoltaiki jest nadprodukowany prąd. Zgodnie z obecnymi przepisami nadmiar energii zostaje przekazany do sieci, a 80 proc. wartości nadwyżki można odzyskać. Zgodnie z przyjętą przez Sejm 29 października nowelizacją ustawy o odnawialnych źródłach energii, od 1 kwietnia nadwyżki te nie będą odbierane, a odsprzedawane. W przypadku niedoboru trzeba będzie jednak energię odkupować.

4 tura dotacji „Mój prąd”

Warto pamiętać, że instalacje fotowoltaiczne są dotowane. W programie „Mój prąd” można dostać do 50 proc. kosztów, ale nie więcej niż 3 tys. zł. Na instalację fotowoltaiczną można też dostać nisko oprocentowaną pożyczkę z programu „Czyste powietrze”. W tym roku osoby o najniższych dochodach będą mogły uzyskać do 90 proc. dofinansowania. Maksymalna kwota dotacji może wynieść 69 tys. zł, jeżeli ma się dochód do 900 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym lub do 1260 zł w przypadku mieszkających samotnie.

Program Mój Prąd – w 4 edycji, która ruszyła 15 kwietnia 2022 roku, dopłaty są przewidziane wyłącznie dla tych prosumentów, którzy korzystają z net-billingu. Dotacja na fotowoltaikę w Mój Prąd 2022 wynosi od 4.000 zł (jeśli kupimy tylko instalację PV) do 5.000 zł (jeśli oprócz PV kupimy rozwiązanie zwiększające autokonsumpcję – przy czym to rozwiązanie wsparte jest osobną kwotą dotacji). Nowy nabór wniosków dedykowany jest dla prosumentów w nowym systemie net-billing oraz dla dotychczasowych prosumentów, którzy zmienili system rozliczania z systemu opustów na nowy system net billing. W przypadku finansowania instalacji (lub jej części) z innych środków publicznych nie ma możliwości ubiegania się o dotację w ramach programu Mój prąd. Beneficjent musi zdecydować, z której formy dofinansowania chce skorzystać. Dotację z programu Mój prąd można natomiast połączyć z ulgą termomodernizacyjną w ramach PIT.

Dotacja „Czyste Powietrze” dla fotowoltaiki również zakłada wsparcie do 50% wartości inwestycji, jednak kwota, jaką można uzyskać to nadal 5 tys. zł. Wnioski są przyjmowane w trybie ciągłym, można je więc składać cały czas – do 2027 roku.

Ulga termomodernizacyjna – zakłada możliwość odliczenia od podstawy opodatkowania wydatków poniesionych na zakup instalacji PV. Wysokość zwrotu zależy od metody opodatkowania. Korzystać mogą osoby opodatkowane podatkiem liniowym (19%), według skali podatkowej (17% lub 32%) lub ryczałtem od dochodów ewidencjonowanych.

Wymiana fotowoltaiki

Fotowoltaika z reguły jest bezawaryjna, jednakże jako system pod napięciem, wymaga ona co jakiś czas kontroli i ewentualnych prac naprawczych. Kiedy zatem warto rozważyć wsparcie ze strony serwisu?

· nagły spadek, częściowy lub nawet całkowity spadek wydajności instalacji

· wzrost opłat za prąd

· widoczne nieprawidłowości, takie jak np. poluzowana konstrukcja czy uszkodzenia paneli

· nietypowa praca falownika

Co do zasady, moduł fotowoltaiczny stanowi zamknięty system, w którym nie ma większej możliwości przeprowadzenia napraw. Jedyne prace serwisowe, jakie można przeprowadzić to:

· wyczyszczenie

· wymiana złączek lub przewodów przy skrzynce przyłączeniowej

· wymiana jednej lub kilku diod bocznikujących, znajdujących się w skrzynce przyłączeniowej

W pozostałych przypadkach, a zatem przy pęknięciach, hot-spotach, korozji, zaawansowanej delaminacji, jedynym rozwiązaniem jest wymiana uszkodzonego modułu.

Na co trzeba uważać?

Decydując się na zainstalowanie paneli fotowoltaicznych musimy pamiętać o tym, aby dokładnie zapoznać się z umową i firmą udzielającą usługę. Niestety często zdarzają się też sytuacje w których po podpisaniu umowy klienci czekają bardzo długo na sprzęt i montaż lub też w najgorszych przypadkach nie mogą się w ogóle skontaktować z firmą. Panele mogą dotrzeć do nas uszkodzone lub wytwarzać mniej energii niż powinny. W takich przypadkach trzeba od razu zwrócić na to uwagę i zgłosić taki problem. Aby zapobiec nieprzyjemnym sytuacją warto sprawdzić w Internecie opinie na temat wybranej firmy.

Anna Bednarz