2024 rok – Rokiem Edukacji Ekonomicznej

            Ustanowił go Senat Rzeczpospolitej Polskiej z okazji 100. rocznicy wprowadzenia reform gospodarczych przez Władysława Grabskiego (1874 - 1938), będącego polskim politykiem narodowej demokracji, ekonomistą, historykiem, ministrem skarbu, dwukrotnym premierem II Rzeczypospolitej, autorem reformy walutowej z 1924 roku, 100. rocznicy wejścia do obiegu polskiego złotego, 100. rocznicy założenia Banku Polskiego, 100. rocznicy powstania Banku Gospodarstwa Krajowego oraz 100 – lecia wydania książki Jana Korczaka, właściwie  Henryka Goldszmita, (1878 lub 1879 – 1942), pseudonim Stary Doktor, Pan Doktor, polsko – żydowskiego lekarza, pedagoga, pisarza, publicysty i działacza społecznego, zatytułowanej „Bankructwo Małego Dżeka”.

            Zasadniczym celem Roku Edukacji Ekonomicznej jest przybliżenie społeczeństwu historycznych osiągnięć polskiej ekonomii i jej roli we współczesnym świecie. Stanowi swoiste uhonorowanie instytucji publicznych, pedagogów, ekonomistów, zaangażowanych 100 lat temu w tworzenie, przekazywanie wiedzy oraz popularyzowanie działań ekonomicznych w Polsce. Pamiętać należy, iż znajomość zasad ekonomii jest ważnym kluczem do zarówno świadomego, jak również mądrego, sprawnego zarządzania ekonomią w kraju, ale także gospodarstwem domowym, inwestowania, edukacji zwłaszcza młodego pokolenia, też pomagania naszym zacnym seniorom.

            Reformy Władysława Grabskiego m.in.: wprowadzenie nadzwyczajnego podatku od majątku, znaczne ograniczenie wydatków państwa tymczasowo na wojsko i administrację, zmniejszenie liczby zatrudnionych pracowników administracji państwowej, urzędów centralnych, podniesienie taryf kolejowych, ustanowienie zasiłku dla bezrobotnych, przeprowadzenie reformy walutowej, utworzenie Banku Polskiego, jako jedynego, który mógł emitować pieniądze.

            Złoty polski wprowadzony został do powszechnego obiegu 29 kwietnia 1924 roku w wyniku wspomnianej wcześniej reformy pieniężnej, przeprowadzonej przez ówczesnego ministra skarbu Władysława Grabskiego. Zastąpił ona markę polską, która była walutą Królestwa Polskiego. Po reformie 1 złoty miał wartość 9/31 grama tj. około 0,29 czystego złota.

            Bank Polski powstał 28 kwietnia 1924 roku, który przede wszystkim wymienił marki polskie w relacji 1,8 mln marek na 1złoty, który stał się obowiązującą walutą w naszej Ojczyźnie.

            Bank Gospodarstwa Krajowego został założony 30 maja 1924 roku, z inicjatywy Władysława Grabskiego, w wyniku fuzji trzech banków galicyjskich tj.: Polskiego Banku Krajowego, Państwowego Banku Odbudowy i Zakładu Kredytowego Miast Polskich. Główne zadania banku to: udzielanie pożyczek długoterminowych, obligacji, pożyczek samorządowych, kredytowanie instytucji oszczędnościowych.

            „Bankructwo Małego Dżeka”, książka Janusza Korczaka, wydana w 1924 roku przez Towarzystwo Wydawnicze w Warszawie jest powieścią, będącą pierwszym przewodnikiem przedsiębiorczości, niezwykle cennym dla polskiej edukacji ekonomicznej. Była wówczas lekturą szkolną, opowiadającą historię przedsięwzięcia dziewięcioletniego Dżeka, który w swojej klasie założył kooperatywę. Jego bankructwo spowodowane zostało kradzieżą dwóch rowerów, stanowiących aktywa owej kooperatywy. Janusz Korczak zawarł w niej wykład nauk ekonomicznych oraz przybliżył dzieciom zasady przedsiębiorczości i umiejętności, a także cechy, które potrzebne są do prawidłowego działania gospodarczego.

Kazimierz Surzyn