Kościół w Krzeszowie

W Krzeszowie, położonym na pograniczu Beskidu Małego i Średniego, parafia powstała już w 1355 roku. 280 lat później została jednak zlikwidowana. Krzeszowską parafię ponownie przywrócono w 1880 roku.

Pierwszy kościół w Krzeszowie powstał najprawdopodobniej jeszcze przed XVI stuleciem. Fundatorem kolejnej, drewnianej świątyni, zbudowanej w latach 1613-1615, był właściciel wsi Piotr Komorowski.

Obecny kościół – pod opieką Matki Bożej Nieustającej Pomocy – pochodzi z początków XX wieku. Poświecono go 21 czerwca 1903 roku, a konsekracji dokonał 31 sierpnia 1906 roku ks. bp Anatol Nowak.

Neogotycką świątynię wykonano z cegły. Wewnątrz znajduje się wiele zabytków, zachowanych z poprzednich kościołów. Są nimi: obrazy barokowe z 1663 roku, przedstawiające zaślubiny św. Katarzyny (patronki poprzedniej świątyni), męczeństwo św. Szczepana i św. Rodzinę. Ponadto – późnobarokowy obraz z XVIII stulecia z wizerunkiem Matki Boskiej Niepokalanego Poczęcia, jak również portrety św. Antoniego z Padwy i św. Jana Kantego, namalowane w 1777 roku przez Józefa Swaryszowskiego. Z końca XVIII wieku pochodzi obraz św. Marii Magdaleny. Twórcą tego dzieła był Michał Swaryszowski. Barokowe stacje Męki Pańskiej wykonane zostały w roku 1782.

Ponadto w kościele znajdują się m.in.: krucyfiks polichromowany, będący dziełem gotyckiej plastyki śląskiej schyłku XIV wieku; drewniana, barokowa rzeźba Matki Boskiej; wyrzeźbione w drewnie postacie św. Stanisława biskupa Polski i św. Wojciecha – obie pozłacane, wczesnobarokowe; chrzcielnica w kształcie kielicha, barokowa, z nową, drewnianą pokrywą; trzy kielichy mosiężne, klasycystyczne; osiemnastowieczny, fioletowy ornat z kolumną haftowaną w barwne, częściowo złote, wiązanki kwiatowe na srebrnym tle. Dzwon kościelny pochodzi z 1659 roku.

Obok świątyni usytuowana jest kamienna Grota ku czci Matki Boskiej, z 1833 r. Niedaleko kościoła stoi kapliczka, spod której wypływa strumień wody, postawiona w 1850 r. przez parafian z Krzeszowa i Targoszowa, zwana „Księżą studnią”. Na wzniesieniu krzeszowskim znajduje się kaplica z 1810 r. , z kamiennym posągiem Chrystusa Upadającego pod Krzyżem.

W okolicach Krzeszowa, w połowie XIX wieku, wydobywano rudę żelaza, którą następnie kierowano do hut w Makowie Podhalańskim i w Suchej Beskidzkiej. Z tego okresu zachowała się kapliczka górnicza, wybudowana z piaskowca pod szczytem Gronika. W środku kaplicy umieszczona jest płaskorzeźba św. Barbary – patronki górników. 

Kazimierz Surzyn

Źródła:

1. Kuria Metropolitarna w Krakowie.

2. Dokumenty parafii w Krzeszowie.

3. Kazimierz Surzyn, Krzeszów: u Matki Bożej Nieustającej Pomocy, Źródło nr 10, Kraków 2000.

zdjęcia Bartosz Oczkowski