Rak piersi – jak się chronić? Październik miesiącem świadomości

Każdego roku październik obchodzony jest jako Miesiąc Świadomości Raka Piersi ‒ to moment, w którym szczególnie mocno podkreśla się znaczenie profilaktyki, wczesnego wykrywania i edukacji. 

Dla naszej lokalnej społeczności to świetna okazja, by poruszyć temat zdrowia kobiet, zachęcić do badań oraz uświadomić, że rak piersi to wyzwanie dla całej społeczności, nie tylko dla chorej osoby.

• Rak piersi to nowotwór złośliwy, wywodzący się z nabłonka przewodów lub zrazików gruczołu sutkowego. Choć dotyka przede wszystkim kobiety, nie jest wyłącznie „kobiecą chorobą” — dotyczy również mężczyzn. 

  Reklama

• W Polsce co roku diagnozuje się ponad 20 000 przypadków raka piersi u kobiet. 

• Jeśli rak zostanie wykryty wcześnie, w wielu przypadkach możliwe są pełne wyleczenia — według GIS, wczesne rozpoznanie zwiększa szanse na sukces terapeutyczny do ponad 90 %.

Wczesne objawy raka piersi mogą być nierozpoznawane lub bagatelizowane. GIS wymienia kilka sygnałów alarmowych, które każda kobieta (i każdy mężczyzna) powinni znać:

• wyczuwalny guzek lub zgrubienie piersi,

• zmiana kształtu lub asymetria piersi,

• wciągnięcie brodawki sutkowej,

  Reklama

• wyciek z brodawki (zwłaszcza krwisty),

• zmiany skórne – zaczerwienienie, „skórka pomarańczowa”, owrzodzenia,

• powiększone węzły chłonne w dole pachowym.

Każda niepokojąca zmiana wymaga konsultacji lekarskiej ‒ zwlekanie może pogorszyć rokowania.

Choć istnieją czynniki zwiększające ryzyko zachorowania, wiele przypadków pojawia się u osób bez zidentyfikowanych predyspozycji. GIS wskazuje m.in.: Gov.pl

Czynniki ryzyka:

• wiek – ryzyko wzrasta po 35. roku życia; najwyższe między 50 a 70 rokiem życia,

• historia rodzinna – przypadki raka piersi lub jajnika u bliskich krewnych,

  Reklama

• czynniki hormonalne – m.in. wczesna pierwsza miesiączka, późna menopauza, brak potomstwa,

• styl życia – brak aktywności fizycznej, otyłość, alkohol.

Warto pamiętać, że u około 75% chorych nie stwierdza się znanych czynników ryzyka — stąd profilaktyka jest kluczowa dla każdego.

Profilaktyka i badania:

• samobadanie piersi – regularnie, najlepiej raz w miesiącu, kilka dni po miesiączce,

• badanie palpacyjne u lekarza – co roku,

• USG piersi – szczególnie u młodszych kobiet (20–40 lat), co 1–2 lata,

• mammografia – dla kobiet w wieku 45–74 lat, co 2 lata (bezpłatnie w ramach programu NFZ i bez konieczności skierowania). 

  Reklama

• zdrowy styl życia – regularna aktywność, zbilansowana dieta, unikanie używek.

Rak piersi to temat, który może dotykać całej rodziny. GIS podkreśla, że mężczyźni — jako partnerzy, synowie, przyjaciele — mogą odegrać istotną rolę: zachęcać do badań, wspierać emocjonalnie, informować i przełamywać tabu. 

Choć przypadki raka piersi u mężczyzn stanowią mniej niż 1 % diagnoz, objawy są podobne: guzki, zmiany w budowie piersi, wypustki, skórne zmiany. Zwykle jednak mężczyźni zgłaszają się za późno, przez co rokowania są gorsze. 

Różowa wstążka to najbardziej rozpoznawalny symbol walki z rakiem piersi. W październiku staje się widoczna w kampaniach, dekoracjach, inicjatywach społecznych – jako znak solidarności, nadziei i edukacji. 

Jako lokalny dziennikarz chciałbym dziś zwrócić się bezpośrednio do mieszkanek (i mieszkańców) naszej gminy / powiatu / miasta:

• Nie odkładaj badań „na potem” – szczególnie jeśli obserwujesz coś niepokojącego.

• Zrób samobadanie – to prosty, darmowy pierwszy krok.

• W październiku szukaj lokalnych akcji profilaktycznych – mammobusów, dni otwartych w przychodniach itp.

  Reklama

• Porozmawiaj z bliskimi – temat raka piersi często budzi lęk, ale świadomość i wsparcie są potężne.

• Udostępniaj informacje – im więcej osób wie, tym większa szansa, że ktoś zareaguje wcześnie.

Zdrowie nie czeka — październik to doskonały moment, by zadbać o siebie i tych, których kochamy.