Objawienie Pańskie, zwane potocznie Świętem Trzech Króli

Zwane popularnie uroczystością Trzech Króli od 2011 roku było pierwszym od 51 lat dniem wolnym od pracy. Czcimy objawienie się nam Boga, Jego obecność w naszym życiu. Pragniemy rozumnie i dogłębnie poznać Chrystusa.

We wczesnym chrześcijaństwie obchodzone było jako święto Bożego Narodzenia (w kościele armeńskim i greko-katolickim tak jest do dzisiaj). W IV stuleciu na Wschodzie dzień 6 stycznia został wprowadzony jako święto Epifanii, czyli objawienia się Boga światu i ludziom. W Kościele Zachodnim uroczystość Objawienia Pańskiego obchodzono już od końca IV wieku. Tego dnia święci się przybycie Mędrców ze Wschodu do Betlejem, którzy oddali pokłon i złożyli dary narodzonemu Jezusowi. Trzej Królowie prosili wtedy Dzieciątko: „Bądź nam królem, Boże.” Co prawda Biblia nie wymienia ich imion, ale w zachodnim chrześcijaństwie w XIII wieku tradycyjnie występują jako: Kacper, Melchior i Baltazar. W Kościele katolickim jest to również dzień misyjny. Od końca XV wieku, tego dnia w świątyniach poświęca się złoto, kadzidło i mirrę jako dary ofiarowane Jezusowi przez Trzech Króli. Święcenie kredy zapoczątkowano w XVIII stuleciu. W Polsce święto jest znane od XIV wieku.

Wierni w tym dniu na drzwiach swoich domów i mieszkań poświęconą w czasie Mszy Św. kredą piszą inicjały Trzech Mędrców K + M + B lub C + M + B oraz datę bieżącego roku. Przypomina to wszystkim ludziom, że objawione im zostało powołanie do wiary. Jeśli tego nie zrobią, czyni to np. kościelny podczas wizyty duszpasterskiej księdza, która nawiązuje do odwiedzin Trzech Króli. Obecnie ze względu na pandemię w większości parafii nie ma tradycyjnych wizyt kapłana po domach. Wierni z poszczególnych rejonów modlą się na zbiorowej Mszy Świętej w kościele.

Poświęcone tego dnia rzeczy: kredę, kadzidło (jałowiec), mirrę (żywicę), złote monety i wodę wierni przynosili do domów.

Kredą, w Wigilię Bożego Narodzenia, rysowano znak krzyża na drzwiach wejściowych do budynków gospodarczych, aby ustrzec zwierzęta przed czarownicami, które swymi magiami mogły sprowadzić na nie różne choroby. Obrzęd ten powtarzano na wiosnę, wtedy gdy po raz pierwszy wypędzano bydło na pastwiska.

Zasuszony jałowiec palono w piecu w Wigilię, a także w pierwszym dniu wiosny. Jego zapach unoszący się w domu miał uchronić mieszkańców od chorób. Żywicę przechowywano w celach leczniczych. Przykładano ją na rany i opuchlizny.

Złote monety utożsamiano z dobrobytem w nowym roku, ale również przypominały one o konieczności dzielenia się z potrzebującymi swym majątkiem.

Święconą wodą gospodarze kropili ule, by pszczoły lepiej roiły i wytworzyły jak najwięcej miodu, obory, aby w gospodarstwie w ciągu roku przybyło zwierząt oraz pomieszczenia mieszkalne, by ich domowników nigdy nie opuszczało szczęście.

Wieczorem przychodziła do domów grupa kolędników – przebierańców, która przedstawiała scenki obrazujące Mędrców przybywających do Betlejem i śmierć Heroda, a także śpiewała kolędy. Nazajutrz po święcie domownicy rozbierali choinkę, stojącą jeszcze do dziś w wielu domach właśnie do Trzech Króli. Są też rodziny, w których świąteczne drzewko towarzyszy im aż do 2 lutego tj. do Święta Ofiarowania Pańskiego, zwanego także Świętem Matki Bożej Gromnicznej.

OBJAWIENIE PAŃSKIE

Oddając cześć maleńkiej Dziecinie

rozradowani chrześcijańską uroczystością

czcimy Boskie człowiekowi objawienie

i Jego stałą obecność w naszym życiu

Sławimy uznanie Jezusa przez mędrców

których gwiazda zaprowadziła do żłóbka

wodę życiodajną przemienioną w wino

i chrzest Chrystusa dla dusz zbawienia

Tak samo jak dawniej dostojni królowie

dzisiaj składamy Dzieciątku w darze

ponadczasowe kadzidło złoto mirrę

i jasełka z kolędowaniem w ulicznym orszaku

Kazimierz Surzyn

Źródła:

1. Święta Kościelne, Warszawa 1999r.

   Reklama

2. Obrzędy ludowe wg. relacji Marianny Brożyny, Heleny Surzyn, Stanisława Surzyna, Marii Dyrcz, Jana Peny, Jana Radwana.

3. Kalendarz SGB z 2000r.

4. Kazimierz Surzyn – wspomnienia.

5. Kazimierz Surzyn – zbiory wierszy.