Matura z polskiego 2026. Jakie tematy pojawiły się na egzaminie?

Na maturze z języka polskiego 2026 na poziomie podstawowym uczniowie pracowali z arkuszem testowym, który obejmował czytanie ze zrozumieniem, analizę tekstów nieliterackich, znajomość lektur oraz interpretację tekstów kultury. Egzamin trwał 240 minut, a za część testową można było zdobyć 25 punktów .

Pierwsza część arkusza dotyczyła tematu przechowywania informacji dawniej i dziś. Maturzyści czytali dwa teksty: Agnieszki Krzemińskiej „Kamień, papier, chmura” oraz Olafa Szewczyka „Biblioteka w kieszeni”. Pytania sprawdzały, czy uczniowie potrafią porównać stanowiska autorów, wyjaśnić różnice między papierem a nośnikami cyfrowymi, rozpoznać neologizm znaczeniowy oraz napisać notatkę syntetyzującą na temat tradycyjnych i cyfrowych sposobów przechowywania informacji .

Druga część była testem historycznoliterackim. Pojawiły się zadania związane z ważnymi lekturami i epokami literackimi. Uczniowie analizowali plakat do „Antygony” Sofoklesa, odnosząc elementy graficzne do problematyki dramatu, m.in. konfliktu prawa boskiego i ludzkiego. Następnie pojawił się fragment „Pieśni o Rolandzie”, w którym trzeba było odnieść średniowieczną relację człowieka z Bogiem do modelu zależności wasalnej .

Arkusz sprawdzał też znajomość renesansu i twórczości Jana Kochanowskiego — maturzyści musieli wskazać fragment pieśni nawiązujący do stoicyzmu. W kolejnych zadaniach pojawiła się bajka Ignacego Krasickiego „Jagnię i wilcy” oraz mural „Człowieczy los”, co wymagało porównania refleksji o ludzkim życiu, przemocy i niesprawiedliwości .

W części dotyczącej pozytywizmu znalazło się zadanie o „Lalce” Bolesława Prusa. Na podstawie fragmentu książki Olgi Tokarczuk „Lalka i perła” należało rozpoznać bohatera oraz wykazać jego przywiązanie do ludzi. Pojawił się także wiersz Antoniego Langego, w którym trzeba było rozpoznać postawę dekadencką i nazwać środki artystyczne .

Końcowe zadania dotyczyły literatury XX wieku. W arkuszu znalazł się fragment „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego, gdzie maturzyści wyjaśniali polemikę Cezarego Baryki z poglądami komunistów i rozpoznawali typ argumentacji. Następnie pojawiło się „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza, wymagające wyjaśnienia koncepcji formy, oraz „Inny świat” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, w którym pytano o wpływ łagru na postawę człowieka i moralne granice zrozumienia drugiego człowieka. Ostatnie pytanie odnosiło się do „Roku 1984” George’a Orwella.

Oprócz testu maturzyści musieli napisać wypracowanie , za które można było zdobyć aż 35 punktów . To była najważniejsza część egzaminu, wymagająca samodzielnej argumentacji i odwołań do lektur.

Uczniowie mieli do wyboru dwa tematy:

1. Wpływ pracy na człowieka i na otaczającą go rzeczywistość
2. Kiedy dla człowieka jest ważne, jak postrzegają go inni?

W obu przypadkach należało:

• napisać minimum 300 słów,
• odwołać się do lektury obowiązkowej (z szerokiej listy, m.in. „Lalka”, „Przedwiośnie”, „Ferdydurke”, „Inny świat”, „Rok 1984”) ,
• dodać drugi utwór oraz konteksty (np. historyczne, filozoficzne, społeczne).

Tematy były dość uniwersalne, ale wymagały:

• umiejętności budowania argumentów,
• znajomości bohaterów i problematyki lektur,
• łączenia literatury z szerszymi kontekstami (np. pracy jako wartości albo wpływu opinii innych ludzi na jednostkę).

Wypracowanie było oceniane nie tylko za treść, ale też za:

• strukturę i spójność,
• styl,
• poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną