Matura, a przyjęcie na studia wyższe – dawniej i dziś

Egzamin dojrzałości tzw. „stara matura” zdawany był w formie pisemnej oraz ustnej na zakończenie nauki w szkole średniej. W 2005 roku, w wyniku reformy oświaty z 1999 roku, zastąpiono go egzaminem maturalnym.

Dawniej do 2004/2005 egzamin dojrzałości miał charakter lokalny, ponieważ tematy przygotowywali nauczyciele pracujący w szkołach, kierując się wytycznymi kuratorium. Zdaną maturę traktowano jako wstęp, pierwszy krok zwany „przepustką” na studia. Jednak, aby się na nie dostać kandydaci musieli przystąpić do osobnych egzaminów obowiązujących na danej uczelni np., aby dostać się na historię, politologię trzeba było zdać egzamin pisemny i ustny z języka polskiego, historii, z wiedzy o społeczeństwie oraz z języka obcego.

Dawniej wyniki oceniane były w skali 3-5; 2 – 5 lub 1 – 6 głównie wypracowania z języka polskiego, matura ustna, mniejszy nacisk na testy. Obecnie są one przeliczane przez uczelnie na punkty rekrutacyjne przede wszystkim testy, arkusze maturalne, czytanie ze zrozumieniem, mniejsza rola wypracowań, podział na poziom podstawowy (obowiązkowy) i rozszerzony (dodatkowy). 

Dzisiaj od 2005 roku obowiązuje tzw. „nowa matura”, zewnętrzna, standaryzowana przez Centralną Komisję Egzaminacyjną (CKE). Wynik maturalny jak wspominałem wcześniej jest wynikiem rekrutacyjnym. Nie ma egzaminów wstępnych na większość kierunków, chyba że dana uczelnia podejmie decyzję o dodatkowych egzaminach. Decydują przede wszystkim procenty z przedmiotów rozszerzonych. Zgłoszenia na studia odbywają się przez systemy Internetowej Rekrutacji Kandydatów (IRK). Wynik 30% z przedmiotów obowiązkowych stanowi próg zaliczenia.

Osoby ze „starą maturą” mają prawo ubiegać się o przyjęcie na studia wyższe. Oceny uzyskane przez nich na maturze są przeliczane na punkty procentowe według algorytmów obowiązujących na danej uczelni. Jeśli jednak stary program nauczania nie obejmował wymaganych dzisiaj przedmiotów, konieczne może być zdanie nowego egzaminu z konkretnego przedmiotu przez kandydata.

W 2026 roku rekrutacja odbywać się będzie głównie na zasadach dla roczników zdających egzamin maturalny w formule tj. matura 2023/2024 i 2025/2026. 

Tymczasem Wszystkim Tegorocznym Maturzystom z powiatu suskiego i z całej Polski życzymy, uzyskania wysokich wyników ze zdawanych przedmiotów. Powodzenia na całym egzaminie maturalnym, a następnie w rekrutacji na studia wyższe i pojęcia ewentualnej dalszej nauki na wymarzonej uczelni.

Kazimierz Surzyn