Kościół w Zembrzycach

Pierwszą drewnianą świątynię w Zembrzycach w 1531 roku wybudował Jan Zembrzycki, sekretarz króla Zygmunta I Starego, ówczesny właściciel zembrzyckiego zamku obronnego oraz dziedzic wsi Zembrzyc i Jaszczurowej. Dom Boży nosił wówczas wezwanie Najświętszej Maryi Panny, św. Jana Chrzciciela, św. Katarzyny i Wszystkich Świętych. Parafię w Zembrzycach erygowano 5 listopada 1533 roku. Wtedy też bp. Piotr Łodzia Tomicki dokonał konsekracji świątyni. Wcześniej Zembrzyce należały do duszpasterstwa w pobliskim Mucharzu.

W 1910 roku rozebrano stary kościół. Na jego miejscu w latach 1911-1913 wzniesiono nową świątynię, dzięki staraniom księży proboszczów: ks. Stanisława Heumanna i ks. Władysława Włodygi oraz komitetowi budowy , do którego należeli: wójt Andrzej Kopacz, Jan Mirocha, Michał Talaga, Jan Miklaszewski, Jan Fidelus, Wojciech Borawski. Prace budowlane wspierali finansowo przede wszystkim: mieszkańcy wsi, dziedziczka Teofila Znamięcka, która zapisała na ten cel 20 tys. koron, arcyksiążę Karol Habsburg oraz zembrzycka Polonia, głównie z Brazylii, Kanady i Stanów Zjednoczonych. Dom Boży pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela poświęcono 2 lutego 1913 roku.

Świątynia wybudowana według projektu Franciszka Mączyńskiego, architekta z Krakowa, jest murowana z cegły, nakryta dachem dwuspadowym. W fasadzie, od frontu, posiada wieżę zwieńczoną kopułą. Nieco dalej umieszczono mniejszą wieżyczkę. W ołtarzu głównych ufundowanym przez Jana Zawiłę, znajduje się barokowy XVII wieczny, słynący łaskami, cudowny obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem Jezus, namalowany na płótnie farbami olejnymi. Stylowo oparty jest o czeski typ tzw. Madonny Dudlebskiej, w Polsce czczonej jako Piekarska. Część wyposażenia obecnej świątyni pochodzi ze starego kościółka m.in.: trzy ołtarze boczne i ołtarz w kaplicy garbarskiej – wszystkie są wczesnobarokowe, Mszał, chrzcielnica i krzyż z XVI wieku, siedemnastowieczne Księgi Bractwa Szkaplerza oraz dwa obrazy Matki Bożej, prawdopodobnie z końca XVIII stulecia.

Proboszczami parafii zembrzyckiej, począwszy od 1533 roku byli: ks. Maciej zwany „Lector Missarium”, ks. Jan Bagiński, ks. Krzysztof Słaboszowski, ks. Szymon Miklaszewski, ks. Franciszek Pełka, ks. Paweł Markiewicz, ks. Wojciech Cellary, ks. Wawrzyniec Nosalik, ks. Jakub Piasecki, ks. Antoni Rajter, ks. Maciej Ziembiański, ks. Teodor Reklawski, ks. Rudolf Kozacki, ks. Andrzej Duszyński, ks. Kazimierz Jachimowski, ks. Michał Kuss, ks. Józef Balcarczyk, ks. Stanisław Heumann, ks. Władysław Włodyga, ks. Stanisław Kobyłecki, ks. Stanisław Wilk, ks. Józef Ptak, ks. Tadeusz Dziedzic, ks. Jan Kapusta, obecnie ks. Zbigniew Sala.

ŚWIĄTYNIA W ZEMBRZYCACH

Na rynku zembrzyckim

wznosi się ponad

lasy i wzgórza

stuletni kościół

z piękną wieżą

i codziennie

muzyką dzwonów

mieszkańców Zembrzyc

i naszych gości

do swych wnętrz zaprasza

i jakby mówi

do każdego z nas

uklęknij na kolana

i swe prośby złóż

prze cudownym

siedemnastowiecznym obrazem

Matki Bożej Zembrzyckiej

z Dzieciątkiem w ramionach

i módl się w zaciszu

Bożego Domu

Ona Cię wysłucha

i łaskami obdarzy

a Jezus rękę

w górę uniesie

i pobłogosławi cię

na dalsze życie

Kościół i całą parafię

Święty Jan Chrzciciel

ma pod swoją opieką

i wraz z proboszczem

wikariuszem siostrami

od lat sprawiają

że zembrzycka świątynia

jest wzniosła sercem

i rozmodleniem

Kazimierz Surzyn

Źródła:

1. Stanisław Heumann, Wiadomość o parafii Zembrzyce, Kraków 1898.

2. Fidelus Szczepan, Zembrzyce – szkic monograficzny, Warszawa 1934.

3. Kronika Parafialna w Zembrzycach.

4. Kazimierz Surzyn, Zembrzyce: u św. Jana Chrzciciela, Źródło nr 3, Kraków 2000.

5. Kazimierz Surzyn, Beskidzka Ziemia, Nasze Zabytki, Wadowice 2008.