GWIAZDA BETLEJEMSKA

To nie tylko obiekt astronomiczny, wiodący Trzech Króli do Jezusa, aby złożyć Mu pokłon i oddać dary czy ludzi, którzy powracają do domów z daleka na czas świąteczny, ale również popularna roślina, symbolizująca Boże Narodzenie.

Gwiazda betlejemska uprawiana była początkowo przez Azteków, którzy z mlecznego soku sporządzali krem do golenia. Barwnik czerwony służył im do koloryzowania tkanin. Roślina stanowiła też doskonały lek na ból zębów oraz gorączkę. Dawna legenda opowiada o tym, jak aztecki wojownik uraczył swoją dziewczynę białą poinsecją. Z radością przyjęła kwiat, który wkrótce przemienił się w czerwony, jak mawiano na znak ich wielkiej miłości. Stąd Aztekowie nazywali roślinę gwiazdą miłości. Była znana tylko w Meksyku do początku XIX stulecia.

Gatunek odkrył Joel Roberts Poinsett (1779 -1851), amerykański lekarz, dyplomata, właściciel niewolników oraz botanik-amator. Blisko 200 lat temu jako pierwszy ambasador USA w Meksyku przywiózł z niego tę śliczną roślinę do Stanów Zjednoczonych. Zmarł 12 grudnia i na jego cześć Kongres ustanowił ten dzień Dniem Poinsecji. Kwiaty zwane są również gwiazdami betlejemskimi, gdyż przypominają swoim kształtem biblijną gwiazdę, a kolor czerwony nawiązuje do krwi Chrystusa albo wilczomleczami pięknymi lub nadobnymi ze względu na mleczny sok. Najpopularniejsze są gwiazdy czerwone. Mają też inne kolory: kremową biel, ciemny burgund, odcienie pomarańczowe, różowe, łososiowe. Przynoszą miłość, szczęście, pomyślność dlatego często trafiają do bukietów ślubnych. Przyozdabia się nimi: domy, kościoły, urzędy, sklepy itp.

Według legendy pewna meksykańska dziewczyna pragnęła podarować jakiś prezent Jezusowi na Wigilię, ale nie posiadała pieniędzy, aby go kupić. Idąc do świątyni zerwała przy drodze rosnące rośliny a następnie przyozdobiła nimi ołtarz. Wiedziała, że Bóg przyjmie każdy dar z serca ofiarowany. W pewnej chwili zielone liście cudem stały się intensywnie czerwone. Roślinę nazwano  kwiatem Bożego Narodzenia.

Pamiętajmy, iż gwiazda betlejemska zawiera w tkankach trujący biały sok mleczny. Jednak aby spowodowała zatrucie człowiek musiałby zjeść około 600 liści albo wypić pół litra soku.

Najlepiej rośnie w jasnym miejscu, ale nie może być narażona na silne promienie słońca, ponieważ przylistki stracą kolor. Bardzo lubi ciepłe miejsca około 20 – 22 °C, nie znosi zimna i przeciągów. Należy ją podlewać wtedy, kiedy podłoże w doniczce jest lekko przyschnięte.

Często jest po świętach wyrzucana. Jednak można przez odpowiednią pielęgnację sprawić, iż za rok także zmieni kolor np. na czerwony tak bardzo znamienny w Boże Narodzenie. W tym celu należy na przełomie lutego i marca ograniczyć podlewanie. Przenieść roślinę do chłodnego miejsca 10 – 16 °C. Pod koniec kwietnia przyciąć pędy rośliny do wysokości około 10 cm od ziemi oraz przesadzić do świeżego podłoża. Następnie umieszczamy ją w nasłonecznionym miejscu np. na balkonie, czy w ogrodzie, (jeśli tam to można doniczkę włożyć do dołu wykopanego w ziemi, bo wtedy będzie trzymać wilgoć). Podlewamy coraz obficiej, ale nie przelewamy. Aby poinsecja zakwitła na kolejne święta Bożego Narodzenia już we wrześniu koniecznie musimy skrócić jej długość dnia, nakrywając roślinę czarnym materiałem lub skrzynką na 14 godzin dziennie. Po ośmiu tygodniach można dostarczyć jej światła przez cały dzień, a nawet sztucznie doświetlać.

Niech i ta gwiazda betlejemska niesie nam radość świętowania w zdrowiu, szczęściu, oraz w miłości.

Gwiazda miłości

Betlejemska czerwona

na Boże Narodzenie

w salonie postawiona

zwiastuje szczęście rodzinie

Dawno temu aztecki wojownik

podarował swojej dziewczynie

białą poinsecję która wkrótce

przemieniła się w szkarłatną

Uboga meksykańska kobieta

chcąc ofiarować Dzieciątku

prezent zerwała przydrożne rośliny

wnet ich zielone liście zmieniły

się cudem w krwistą czerwień

Purpura to symbol miłości

niech i ta gwiazda śliczna

sprawi że będą radosne święta

zdrowe oraz pełne pomyślności

Kazimierz Surzyn