Dzień Ludzi Bezdomnych. „Pomagać trzeba nie tylko od święta”

14 kwietnia obchodzimy Dzień Ludzi Bezdomnych. To moment refleksji nad losem tysięcy osób w Polsce, które z różnych powodów znalazły się w kryzysie bezdomności. Eksperci podkreślają jednak jasno – wsparcie powinno trwać przez cały rok, nie tylko tego jednego dnia.

Z danych ogólnopolskiego badania przeprowadzonego w 2024 roku wynika, że w Polsce w kryzysie bezdomności przebywa co najmniej 31 042 osoby. Choć liczba ta pozostaje na podobnym poziomie od kilku lat, rzeczywista skala problemu może być większa.

Najważniejsze dane pokazują, że:

• 80% stanowią mężczyźni, a 20% kobiety,
• około 1,5 tysiąca to dzieci,
• największa grupa (31%) pozostaje w kryzysie do 2 lat,
• aż 6% osób żyje w bezdomności ponad 20 lat.

Większość osób (ok. 76%) korzysta z placówek pomocowych, ale część nadal mieszka w pustostanach, altanach czy piwnicach.

Jak podkreślają specjaliści, bezdomność rzadko jest wynikiem jednej decyzji czy zdarzenia. Najczęściej to splot trudnych doświadczeń życiowych.

Do najczęstszych przyczyn należą:

• konflikty rodzinne i rozpad relacji (ponad 32%),
• uzależnienia, głównie od alkoholu (ok. 28%),
• eksmisje i zadłużenie,
• brak wsparcia po wyjściu z zakładu karnego,
• problemy ze zdrowiem psychicznym.

To właśnie dlatego pomoc musi być kompleksowa i długofalowa.

System wsparcia opiera się na współpracy instytucji publicznych i organizacji, takich jak Caritas czy Towarzystwo Pomocy im. św. Brata Alberta.

Do najważniejszych form pomocy należą:

• schroniska, noclegownie i ogrzewalnie,
• bezpłatna opieka medyczna (po spełnieniu kryteriów),
• programy wsparcia, w tym model „Housing First” (najpierw mieszkanie),
• pomoc socjalna i prace dorywcze.

Na tle kraju szczególnie trudna jest sytuacja w powiecie suskim. Nie funkcjonują tu stacjonarne placówki dla osób bezdomnych, takie jak schroniska czy noclegownie.

Pomoc ogranicza się głównie do działań ośrodków pomocy społecznej:

• dożywiania,
  monitorowania miejsc, gdzie mogą przebywać osoby bezdomne,
  kierowania potrzebujących do placówek w innych powiatach.

W działania zaangażowane są m.in. MOPS w Makowie Podhalańskim i Suchej Beskidzkiej oraz służby mundurowe.

Osoby potrzebujące wsparcia lub chcące pomóc mogą skorzystać z całodobowej, bezpłatnej infolinii: 987, gdzie uzyskają informacje o dostępnych miejscach pomocy w regionie.

W sytuacjach zagrożenia życia należy niezwłocznie kontaktować się z numerem alarmowym 112 lub policją (997).

Dzień Ludzi Bezdomnych to ważny symbol, ale – jak podkreślają organizacje pomocowe – prawdziwe znaczenie ma codzienna wrażliwość.

Czasem wystarczy niewiele: zgłoszenie osoby potrzebującej pomocy, ciepły posiłek czy zwykła rozmowa. Bo za każdą statystyką stoi człowiek i jego historia.