Ceny trasnferowe - co powinieneś o nich wiedzieć?

Kraje podejmują różnorodne działania w celu uszczelnienia wpływów do budżetu z tytułu podatków. Kwestia ta jest szczególnie skomplikowana w razie transakcji zawieranych przez podmioty mające siedziby na terenie różnych państw, podlegających tym samym odmiennym przepisom. Jeśli na dodatek podmioty te są powiązane kapitałowo lub osobowo, zachodzi zwiększone ryzyko manipulowania warunkami transakcji w celu zminimalizowania podatków. Jest to korzystne dla firmy, ale niekorzystne dla budżetu państwa. Wiele krajów wprowadziło więc obowiązek stosowania cen rynkowych w ramach obowiązków dot. cen transferowych. Czym są, kto musi je ustalać i w jaki sposób to robić?

Ceny transferowe to tak naprawdę nie tylko same ceny, ale wszystkie warunki transakcji, do jakich dochodzi pomiędzy podmiotami powiązanymi. Założeniem obowiązków dot. cen transferowych jest zapewnienie przeprowadzania transakcji pomiędzy firmami działającymi w ramach jednej grupy kapitałowej na zasadach rynkowych (czyli takich samych, na jakich byłyby one zawierane, gdyby przedsiębiorstwa te nie miały z sobą żadnego związku).

Obowiązek dokumentowania cen transferowych nie dotyczy wszystkich firm, które wchodzą w relacje biznesowe z przedsiębiorstwami zlokalizowanymi w innych krajach. Import surowców czy eksport produktów następujący na zasadach rynkowych nie jest obłożony takim obowiązkiem. Obowiązek dokumentacyjny powstaje wyłącznie w przypadku podmiotów powiązanych. Są to te firmy, które łączy ścisły związek (np. jedna firma posiada sporą część udziałów drugiej, osoby z zarządu jednej firmy zasiadają również w zarządzie drugiej). Dodatkowo ceny transferowe należy dokumetować podczas transakcji zawieranych z podmiotami funkcjonującymi na terenie rajów podatkowych.

Polskie ustawodawstwo przewiduje kilka sposobów ustalania cen transferowych. Przede wszystkim jest to 5 metod, stosowanych najczęściej i zalecanych przez specjalistów. Są nimi metoda porównywalnej ceny niekontrolowanej, metoda ceny odsprzedaży, metoda koszt plus, metoda marży transakcyjnej netto oraz metoda podziału zysku. Każdy podatnik ma jednak prawo zaproponowania własnej metody, pod warunkiem, że wykaże, iż w jego konkretnym przypadku jest ona bardziej adekwatna. Jeśli chcesz poznać więcej szczegółów – m.in. to, jak ustala się ceny transferowe - serwis edukacyjny o cenach transferowych jest do tego najlepszym miejscem.

Każdy z krajów, który wprowadził regulacje dot. cen transferowych, ustala jednocześnie zasady kontrolowania prawidłowości ich stosowania. W Polsce uprawnione są do tego organy podatkowe. Mogą one przeprowadzać kontrolę podatkową i wszczynać postępowanie podatkowe, jeśli zachodzi ryzyko wystąpienia nieprawidłowości. Najczęściej kontrole mają charakter krzyżowy i obejmują wszystkie podmioty, jakie brały udział w transakcji, co wymaga współpracy organów podatkowych różnych państw.

Rajem podatkowym nazywa się państwo bądź terytorium, które stosuje szkodliwą konkurencję podatkową. Oznacza to, że ustawodawstwo danego kraju zakłada bardzo niskie podatki oraz liczne zwolnienia. W efekcie prowadzenie interesów na ich terytorium jest o wiele bardziej opłacalne. Lista rajów podatkowych, stworzona przez Ministerstwo Finansów, jest zamknięta i stale aktualizowana. Obecnie znajduje się na niej 26 krajów i terytoriów zależnych.

Sporządzanie dokumentacji cen transferowych jest procesem skomplikowanym, dlatego dla części transakcji stworzono uproszczone zasady. Mechanizm safe harbour, czyli bezpiecznej przystani, skonstruowany jest z myślą m.in. o transakcjach, których przedmiotem są tzw. usługi o niskiej wartości dodanej, lub pożyczki.

Poruszane powyżej zagadnienia nie wyczerpują oczywiście tematu cen transferowych, ale stanowią zaledwie wprowadzenie do niego. W praktyce stosowanie się do przepisów z obszaru cen transferowych jest bardzo skomplikowane, głównie z uwagi na konieczność działania zgodnie z prawem na terenie wszystkich państw, na terytorium których znajdują się podmioty powiązane. Niewłaściwe wypełnienie obowiązku podatkowego w kontekście cen transferowych może się jednak wiązać z bardzo poważnymi konsekwencjami – finansowymi a nawet karnymi. Aby uniknąć ryzyka, warto skorzystać z fachowego doradztwa firmy zajmującej się wsparciem podmiotów gospodarczych w obszarze ustalania i stosowania cen transferowych a następnie raportowania ich.