„Bez natury nie przetrwamy”. Dziś obchodzimy Międzynarodowy Dzień Różnorodności Biologicznej

22 maja na całym świecie obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Różnorodności Biologicznej. To święto ustanowione przez Organizację Narodów Zjednoczonych przypomina, że bioróżnorodność nie jest jedynie pięknem przyrody, ale podstawą życia człowieka, bezpieczeństwa żywnościowego i stabilności gospodarczej. Eksperci alarmują: tempo wymierania gatunków osiągnęło niebezpieczny poziom.

Różnorodność biologiczna obejmuje wszystkie formy życia — od mikroorganizmów, przez rośliny i owady, po zwierzęta i całe ekosystemy.

To właśnie dzięki niej ludzkość ma dostęp do:

• żywności,
• czystej wody,
• leków,
• tlenu,
• surowców naturalnych,
• ochrony przed klęskami żywiołowymi.

Szacuje się, że:
80%\ \text{diety człowieka pochodzi z roślin}

Natomiast ryby stanowią podstawowe źródło białka dla około 3 miliardów ludzi na świecie.

– Bez zdrowych ekosystemów nie ma bezpiecznej przyszłości dla człowieka – podkreślają eksperci zajmujący się ochroną środowiska.

Data nie jest przypadkowa.
22 maja 1992 roku przyjęto tekst Konwencji o różnorodności biologicznej — jednej z najważniejszych międzynarodowych umów dotyczących ochrony przyrody.

Międzynarodowy Dzień Różnorodności Biologicznej został ustanowiony przez ONZ, aby:

• zwiększać świadomość społeczną,
• mobilizować państwa do działań ochronnych,
• przypominać o skutkach degradacji środowiska.

Naukowcy ostrzegają, że świat znajduje się obecnie w jednym z największych kryzysów ekologicznych w historii.

Według globalnych analiz:
1\ \text{milion gatunków jest zagrożonych wyginięciem}

Człowiek drastycznie zmienił już:

• około 75% środowiska lądowego,
• blisko 66% ekosystemów morskich.

Do najpoważniejszych zagrożeń należą:

• zmiany klimatu,
• wycinka lasów,
• zanieczyszczenie środowiska,
• nadmierna eksploatacja zasobów,
• urbanizacja,
• stosowanie pestycydów,
• inwazyjne gatunki obce.

W 2022 roku państwa świata przyjęły Globalne Ramy Bioróżnorodności Kunming–Montreal — plan zakładający odbudowę ekosystemów i zatrzymanie utraty gatunków do 2050 roku.

Cele obejmują m.in.:

• odtworzenie zdegradowanych terenów,
• ograniczenie zanieczyszczeń
• ochronę cennych obszarów przyrodniczych,
• zahamowanie wymierania gatunków.

– To, co dobre dla przyrody, jest dobre również dla ludzi – podkreślają autorzy strategii.

Eksperci przypominają, że ochrona bioróżnorodności zaczyna się od codziennych decyzji każdego człowieka.

Najprostsze działania to:

• ograniczanie plastiku,
• sadzenie rodzimych roślin,
• wspieranie lokalnych producentów,
• oszczędzanie wody,
• segregacja odpadów,
• unikanie produktów szkodzących środowisku.

Coraz większą rolę odgrywa również tworzenie miejskich enklaw zieleni oraz ochrona owadów zapylających.

Tegoroczne przesłanie obchodów przypomina, że człowiek nie istnieje poza naturą, lecz jest jej częścią.

– Ochrona przyrody nie jest luksusem ani modą. To warunek przetrwania przyszłych pokoleń – podkreślają organizatorzy obchodów.

Międzynarodowy Dzień Różnorodności Biologicznej ma być nie tylko symbolicznym świętem, ale także wezwaniem do działania — zanim utrata przyrody stanie się procesem nieodwracalnym.