31 października – Halloween

Wywodzi się z rzymskiego święta, oddającego cześć Pomonie, bogini sadów, ogrodów, owoców oraz nasion lub z celtyckiego święta Samhain, świętowanego właśnie na przełomie października i listopada, podczas którego wierzono, że bóg śmierci Samhain sprowadzał duchy zmarłych na ziemię. Bardzo ważnym elementem święta było przede wszystkim palenie ognisk, które przyciągały duchy dobre, a odstraszały  złe. Uznaje się na ogół, iż z powodu odganiania duchów złych wywodzi się zwyczaj przebierania się uczestników zabawy w ten dzień w stroje czarne, białe i zakładanie maseczek na twarz.

Nazwa Halloween jest skrótem od „All Hallowes' Eve”, czyli Wigilii Wszystkich Świętych, kiedy modlono się za zmarłych. Najhuczniej obchodzony jest w krajach anglosaskich takich jak: Stany Zjednoczone, Kanada, Australia, Irlandia, a także Wielka Brytania. W Polsce zwyczaj jego świętowania pojawił się w latach 90. XX stulecia. Halloween jest zasadniczo rodzajem zabawy. Niemniej jednak w związku z pogańską genezą święta, spotyka się on z krytyką części przedstawicieli Kościołów: rzymskokatolickiego, prawosławnego, episkopalnego, luterańskiego oraz Świadków Jehowy i słowiańskich etnicznych związków wyznaniowych, opowiadających się za kultywowaniem rodzimych zwyczajów, zawiązanych z Dziadami tj. duchami przodków, których głównym celem jest pozyskanie przychylności zmarłych do opieki w zakresie płodności oraz urodzaju.

Symbolami zabawy Halloween są: wydrążona i podświetlona od środka dynia np. z wyszczerbionymi zębami, lub z uśmiechem, demony, duchy, wampiry, czarownice, zombie, nietoperze, czaszki, pajęczyny, Wilkołaki, czarne koty itp.

Zabawy to m. in.: Apple Bobbing – bez używania rąk należy ugryźć jedno z jabłek, które pływa w pojemniku z wodą, przy czym jabłko nieuszkodzone w czasie zabawy oznacza szczęście w nadchodzącym, nowym roku; zjadanie również bez użycia rąk ciastek albo owoców wiszących na nitkach; stylizowanie się na mumie; cukierek lub psikus – dzieci chodzą z pojemnikami na cukierki, po domach, w środowisku, jeśli ktoś nie chce im ich dać w zamian otrzymuje jakiś psikus, przy zabawie wymagana jest mądrość i rozwaga; wróżenie – np. z jabłek, polega na przekrojeniu tych owoców na pół i sprawdzeniu gniazda nasiennego, jeśli jest ono ułożone w gwiazdę czeka nas powodzenie w życiu, natomiast kiedy w krzyż, oznacza ciężkie przeżycia, kłopoty; ze skórki obranego jabłka w jak najdłuższy pasek rzucony tak, aby powstał z niego inicjał przyszłej żony lub męża; ze spodków – pod cztery spodki wkładamy różne przedmioty i odwracamy je, różaniec, książeczka oznacza stan zakonny, moneta – bogactwo, pierścionek, wstążka – małżeństwo, listek – staropanieństwo; przeskakiwanie przez świeczki rozstawione w kole bezpiecznie na ziemi, te które nie zgasną symbolizują szczęśliwe dni w przyszłym roku; wrzucanie orzecha do ogniska – gdy orzech pęknie z trzaskiem, znaczy to odwzajemnioną miłość; można też pośpiewać, potańczyć, posłuchać muzyki np.: „Thirller” - Michaela Jacksona, „Monster Mash” - Bobby „Boris” Pickett, „This is Halloween” - The Citizens of Halloween, Highway to Hell – AC/DC i wiele innych z gatunku hard rock i dark fantasy; czy obejrzeć filmy: „Ulica strachu”, „Pułapka”, „Koszmar z ulicy Wiązów”, „Miasteczko Halloween”, „Rodzina Adamsów”, „Uciekaj”, „Dom w głębi lasu”, „Substancja”, „Hocus Pocus”, „Czarny Łabędź”, „Krwawe niebo”, „Mroczne cienie”, „Sok z żuka” i inne.

Życzę miłej, udanej, rozważnej i bezpiecznej zabawy!

Kazimierz Surzyn