29 września – Światowy Dzień Serca

Obchodzony jest z inicjatywy Światowej Federacji Serca (WHF). Udział biorą i współfinansują go także Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oraz UNESCO. Ma na celu przede wszystkim zwiększenie świadomości społecznej w temacie chorób serca, czyli schorzeń i wad układu sercowo – naczyniowego, ich szybkie rozpoznanie oraz leczenie. Promowany jest też zdrowy tryb życia, jako podstawowy element wpływający na dobrą kondycję serca. Bez serca nie można funkcjonować. Odpowiada ono za krążenie krwi w całym ciele człowieka. Serce sprawia, iż wszystkie komórki organizmu, w tym mózgu są dotlenione i odżywione.

Pierwsze obchody Dnia Serca odbyły się 24 września 2000 roku. W Polsce organizowane są od 2002 roku przez Polskie Towarzystwo Kardiologiczne, założone w 1954 roku, które zajmuje się głównie: inicjowaniem badań naukowych w dziedzinie kardiologii, profilaktyką oraz zwalczaniem chorób serca i naczyń krwionośnych, propagowaniem w społeczeństwie postępów kardiologii i kardiochirurgii, współuczestniczeniem w kształceniu lekarzy i innych pracowników medycznych w zakresie kardiologii.

Choroby kardiologiczne to szczególnie: nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa zwana także chorobą niedokrwienną serca, miażdżyca naczyń krwionośnych, różnego rodzaju zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, niewydolność serca, zakrzepica żylna.

Objawami chorób serca są: ból w klatce piersiowej, duszności, kołatanie serca, to znaczy zbyt szybka jego praca z jednoczesną zmianą miarowości i siły skurczu, bardzo niska tolerancja wysiłku, szybkie męczenie się, zawroty głowy, omdlenia, obrzęki nóg wokół kostek.

Zatem o serce musimy stale dbać, ponieważ jest ono najciężej pracującym mięśniem nigdy nie odpoczywającym. Bez ciągłego krążenia krwi życie byłoby niemożliwe. Zaznaczyć należy, iż aż połowa zgonów w Polsce spowodowana jest chorobami układu sercowo – naczyniowego. Głównymi czynnikami ryzyka prowadzącymi do chorób serca są: nadciśnienie tętnicze, otyłość, cukrzyca, palenie tytoniu, wysokie spożycie alkoholu, nieprawidłowy poziom cholesterolu, niewłaściwa dieta, a także zbyt niska aktywność fizyczna.

Należy z całą mocą i determinacją podjąć działania profilaktyczne, aby uniknąć zawału serca lub innych chorób poprzez między innymi: prawidłowe odżywianie się z dużą ilością warzyw i owoców; ograniczenie spożywania mięsa czerwonego i zastąpienie go drobiem oraz rybami; zmniejszenie spożycia cukrów prostych, soli kuchennej, białego ryżu, jasnego chleba zamieniając go na pełnoziarnisty, makaronu, ciast, napojów gazowanych; stosowanie tłuszczów pochodzenia roślinnego; potas, wapń, magnez są niezbędne do prawidłowej pracy serca; zaprzestanie palenia papierosów, gdyż każdy palacz posiada dwukrotnie wyższe ryzyko zawału serca w porównaniu z osobami, które nie palą, ponadto palenie również zwiększa występowanie chorób układu krążenia, w tym szczególnie: nadciśnienia, choroby wieńcowej, udaru albo miażdżycy tętnic; ograniczenie picia alkoholu lub całkowita rezygnacja z niego; systematyczne kontrolowanie masy ciała, w przypadku jej podwyższenia należy doprowadzić do redukcji nadwagi lub otyłości; regularną aktywność fizyczną: bieganie, spacery, jazda na rowerze, pływanie, nordic walking (marsz z kijkami), ćwiczenia siłowe; stałą kontrolę ciśnienia tętniczego oraz poziomu cholesterolu; pokonywanie stresu, gdyż długotrwałe napięcie podnosi znacznie ciśnienie krwi i uszkadza serce, należy więc mądrze zarządzać stresem; regularne badania; bezwzględne stosowanie się do zaleceń lekarzy.

Serce to również symbol miłości, dobroci, współczucia i empatii. Przedstawiane jest w barwie czerwonej, co oznacza przede wszystkim: krew, namiętność, pożądanie, siłę uczucia. Kojarzone często z poezją romantyczną. To niezwykle popularny motyw na kartkach okolicznościowych, biżuterii oraz ubraniach.

Pamiętajmy zawsze o sercu, które stanowi podstawę naszego życia. Pielęgnujmy serce, ponieważ od niego w dużej mierze zależy długość życia i prawidłowe funkcjonowanie organizmu każdego człowieka. Serce mamy tylko jedno i musi nam wystarczyć na całe życie!

Kazimierz Surzyn