29 maja – Dzień Weterana Działań Poza Granicami Państwa i Międzynarodowy Dzień Uczestników Misji Pokojowych ONZ

Pierwszy z nich ustanowiony został przez Sejm RP 19 sierpnia 2011 roku. Obchodzony jest od 29 maja 2012 roku. Dzień upamiętnia działania weteranów tj. żołnierzy, policjantów, strażaków, funkcjonariuszy straży granicznej oraz osób cywilnych poza granicami Polski w różnych powstaniach, zrywach niepodległościowych, w I i II wojnie światowej, w konfliktach powojennych, w ratowaniu ludzi i ich mienia w czasie klęsk żywiołowych.

Zbiega się z Międzynarodowym Dniem Uczestników Misji Pokojowych Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ), który wprowadziło do życia Zgromadzenie Ogólne ONZ 11 grudnia 2002 roku, a świętowany jest od następnego roku, w rocznicę powstania ONZ Nadzoru Rozejmu (UNTSO) w 1948 roku, aby dokonać monitorowania zawieszenia broni po zakończeniu wojny izraelsko - arabskiej. Trzeba podkreślić, iż misja ta stanowiła pierwszą w historii misję pokojową ONZ. Od tamtej pory ponad 4 400 „Błękitnych Hełmów” (błękitne, niebieskie berety, błękitne, niebieskie hełmy), czyli część sił zbrojnych państw oddanych do dyspozycji ONZ, w celu przeprowadzenia konkretnych misji pokojowych, sformułowane w 1945 roku, utraciło życie w odpowiedzialnej, heroicznej służbie na rzecz pokoju. Ponad 2 miliony kobiet i mężczyzn służyło w misjach pokojowych przez 80 lat ich istnienia, ratując życie i wspierając kraje w przejściu od konfliktu ku pokojowi, a także stabilności. „Służba pokojowa pozostaje jednym z kluczowych instrumentów dostępnych Organizacji Narodów Zjednoczonych w wypełnianiu odpowiedzialności za utrzymanie międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa” - czytamy w rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Początkowo były to proste operacje rozejmowe, później misje stabilizacyjne. Obecnie obejmują one przede wszystkim bardziej złożoną działalność w zakresie ochrony ludności cywilnej, reformy sektora bezpieczeństwa i budowania instytucji demokratycznych. Ponad 68.000 pracowników wojskowych, policyjnych, cywilnych służy w 11 misjach, którzy „Każdego dnia czynią namacalną różnicę w życiu milionów najbardziej narażonych ludzi na świecie i każdego dnia ratują życie” - mówi ONZ o służbie uczestników misji pokojowych głównie w Europie, Afryce i w Azji.

Dzień łączy wszystkich weteranów, żołnierzy, funkcjonariuszy służb mundurowych, osób cywilnych, uczestników misji pokojowych, którzy polegli, wykonywali lub wykonują obowiązki służbowe poza granicami naszej Ojczyzny. Oddajemy Im należne: pamięć, hołd, wdzięczność, uznanie, szacunek za służbę z dala od rodzin, w trudnych, niebezpiecznych warunkach, w obronie naszych granic, za wolność naszą i waszą, za pełną serca i poświęcenia służbę na misjach wojskowych, pokojowych, również humanitarnych, przynoszących cenny pokój, bezpieczeństwo oraz poprawę warunków życia ludziom na całym świecie.

Kazimierz Surzyn