15 października – Europejski Dzień Walki z Rakiem Piersi

Ustanowiony został w 2008 roku przez Europejską Koalicję do Walki z Rakiem Piersi, stanowiącą społeczną, niezależną, niedochodową, pozarządową organizację powstałą w 1993 roku z inicjatywy  prof. Umberto Veronesi (1925 – 2016) włoskiego lekarza, onkologa, specjalizującego się m. in. w badaniach w zakresie raka sutka, polityka, dyrektora Europejskiego Instytutu Onkologii, ministra zdrowia w latach 2000 – 2001, aby zmniejszyć liczbę zachorowań na raka piersi poprzez edukację oraz promocję profilaktyki badań przesiewowych. Należy z całą mocą podkreślić, że miesiąc październik na świecie od 1985 roku, jest miesiącem świadomości raka piersi. Symbolem walki jest różowa wstążeczka, która oznacza edukację, nadzieję, solidarność z osobami chorymi na raka piersi, wspierając kampanie i informacje, a także zbiórki funduszy na badania, jak również leczenie.

W Polsce każdego roku wykrywanych jest ponad 19 tysięcy nowych przypadków raka piersi u kobiet, zaś u mężczyzn ponad 100. Wzrost zachorowań następuje zwykle po 35 roku życia, natomiast najwięcej ich występuje między 50 a 59 rokiem życia.

Celami dnia przede wszystkim są: rozpowszechnianie rzetelnej wiedzy i świadomości na temat raka piersi, profilaktyka zapobiegania zachorowaniom na raka piersi, wskazywanie na wielką rolę wczesnego wykrycia raka piersi w procesie jego skutecznego zwalczania, promowanie systematycznych badań profilaktycznych, regularna samokontrola w celu wychwycenia zmian, polegających m. in.: na ocenieniu wielkości, kształtu piersi, stanu skóry, guzków pod skórą itp.

Czynnikami ryzyka raka piersi w szczególności są: obciążenie genetyczne tj. występowanie raka piersi w rodzinie, zwłaszcza u najbliższych krewnych: matka, siostra; wcześniejsze choroby piersi, zbyt późne wykrycie choroby; czynniki hormonalne np. wczesny wiek pierwszej miesiączki lub późna menopauza; wielokrotne przyjmowanie hormonalnej terapii zastępczej; wysoka waga, otyłość; zbyt mała ilość spożywanych owoców, a także warzyw; niedostateczna aktywność fizyczna; częste spożywanie alkoholu; palenie papierosów.

Objawami raka piersi są: guz usytuowany w obrębie gruczołu piersiowego; zmiana wielkości albo kształtu piersi; wyciek z brodawki sutkowej; zmiany skórne pojawiające się wokół brodawki np.: zaczerwienienie, naciek, owrzodzenia; zaczerwienienie i zgrubienie skóry; poszerzenie żył skóry piersi; powiększenie węzłów chłonnych w dole pod pachami.

Badania profilaktyczne: samodzielne badanie piersi najlepiej wykonywać przynajmniej raz w miesiącu; ultrasonografię (USG) piersi między 20 a 30 rokiem życia – co dwa lata, po 30 roku życia – co rok; mammografię w wieku od 40 do 49 lat – raz na dwa lata, po 50 roku życia – raz w roku. Inne  badania to: rezonans magnetyczny (MR), kiedy wyniki USG piersi lub mammografii są  niejednoznaczne; tomosynteza cyfrowa (mammografia 3D) – bardziej zaawansowana wersja mammografii, tworząca trójwymiarowy obraz piersi, co w rezultacie daje dokładniejszą ocenę tkanek; elastografia  ocenia twardość guza, która może pomóc w rozróżnieniu zmian łagodnych od złośliwych; biopsja piersi – zabieg polegający na pobraniu fragmentu tkanki do badania histopatologicznego, które ostatecznie potwierdza lub wyklucza raka piersi. Badania wykazały, iż mammografia wykonywana corocznie zmniejsza ryzyko śmierci z powodu raka piersi o 15 do 30%.

Zatem nie należy zwlekać i teraz zadbać o swoje zdrowie, badając piersi systematycznie, samodzielnie oraz zapisać się na specjalistyczne badanie!

Kazimierz Surzyn