Średniowieczne atrakcje Stargardu

Pomorze Zachodnie postrzegamy przez pryzmat Szczecina, Koszalina i związków tego regionu z morzem. Jeśli chodzi o turystykę, to Zachodniopomorskie kojarzymy przede wszystkim z Bałtykiem i nadmorskim wypoczynkie m. Znacznie mniej turystów interesuje się zabytkami, ograniczając się do zwiedzania najbliższych okolic miejscowości wypoczynkowych. Tymczasem Pomorze Zachodnie ma znacznie więcej do zaoferowania.

Mało znana ciekawostką jest duża liczba miejscowości z zachowanymi (przynajmniej częściowo) obwarowaniami. Skąd się wzięło tyle dawnych miast z murowanymi umocnieniami na tym terenie? Jeśli spojrzymy na mapy historyczne, zauważymy ekspansję Brandenburgii na wschód od Odry, w postaci rosnącej w siłę (i terytorialnie) Nowej Marchii. W pobliżu granicy Nowej Marchii i Pomorza powstało szereg miast, które miast otoczonych murami. Po stronie Pomorza były to na przykład Pyrzyce, Stargard, Gryfino, Banie, po stronie Nowej Marchii z kolei to Chojna, Myślibórz, Trzcińsko-Zdrój, Lipiany. W regionie było niewiele zamków, więc wysiłek obronny spoczywał na obwarowanych miastach.

Jedne z ciekawszych obwarowań miejskich znajdziemy w Stargardzie, otoczonym już w XIII wieku murem kamienno-ceglanym do wysokości 6 metrów, podwyższanym w XV i XVI wieku. Mury miejskie miały 2260 metrów, a w ciągu murów zbudowano łącznie 45 czatowni i 9 baszt, a do miasta prowadziło 4 duże bramy, które miały rozbudowane przedbramia za fosą i tzw. bramy zewnętrzne. Do dzisiaj zostało połowa murów, 4 baszty i 3 bramy, ale w okrojonej formie, bez przedbrami. W ramach obwarowań powstały również murowane basteje i bastiony ziemne. Mury budowano z kamieni na fundamencie z dużych głazów uzupełnianych mniejszymi i zalewanych zaprawą z wypełniaczem z pokruszonego gruzu. Była to metoda najprostsza, pozwalająca na szybkie wznoszenie muru okalającego miasto. Dopiero w późniejszych wiekach podwyższano mury nadbudowa z cegieł. Miasto otoczone było również fosa i wałem, ale te umocnienia zlikwidowano w XIX wieku. W miejscu fosy założono park opasający stare miasto. Trzeba przyznać, że obwarowania miejskie Stargardu zostały zniszczone w czasie drugiej wojny światowej w znacznym stopniu, ale wiele z nich odbudowano. Najpiękniej prezentuje się dzisiaj Brama Pyrzycka, Wałowa i Młyńska (brama na kanale wodnym)  oraz baszta Morze Czerwone (najwyższa baszta miejska w Polsce) i baszta Tkaczy. Obok Baszty Tkaczy znajduje się odbudowana basteja , w której urządzono ciekawe interaktywne muzeum historii miasta.    Umocnienia miejskie to nie wszystkie zabytki Stargardu, warto tu przyjechać chociażby dla zobaczenia Kolegiaty pw. NMP Królowej Świata, dumy Stargardu, kościoła o najwyższym sklepieniu w Polsce. Murowany kościół zaczęto budować już w 1292 roku w miejscu świątyni sprzed pół wieku, początkowo bez wieży. Od końca XIV wieku przez ponad sto lat rozbudowywano kościół, który z czasem stał się luterański. W XVII wieku kościół odbudowywano po zniszczeniach wywołanych pożarem, nadając mu styl barokowy, a w początkach XIX i XX wieku zmodernizowano na powrót na styl gotycki.Więcej zdjęć na stronie https://discover.pl/stargard/.

[space height="HEIGHT"]

Takich miast i wsi (niektóre miejscowości utraciły prawa miejskie) jest na zachodnim Pomorzu więcej. To doskonałe miejsca na jednodniowe lub weekendowe wycieczki. Przy okazji zobaczymy jak wiele zniszczeń przyniosła II wojna światowa i jak fatalnie została odbudowana zabudowa starych miast.

undefined