Janusz Skalski odznaczony Laurem Babiogórskim stopnia szczególnego

Dziś w Zembrzycach odbyła się uroczystość wręczenia Laurów Babiogórskich przez Stowarzyszanie Gmin Babiogórskich. Na wniosek wójta Gminy Jordanów Artura Kudzi laurem stopnia szczególnego odznaczony został prof. zw. dr hab. n. med. Janusz Skalski.

Prof. zw. dr hab. n. med. Janusz Skalski od lat jest mieszkańcem Naprawy. Jest absolwentem Akademii Medycznej w Krakowie, specjalistą w zakresie chirurgii dziecięcej i kardiochirurgii. Doktorat uzyskał w 1984 r., habilitację w 1996 r., tytuł profesora w 2001 r., od 2012 r. profesor zwyczajny. Od 1975–1990 roku pracował w Instytucie Pediatrii AM w Krakowie. W 1990 roku podjął pracę w Klinice Kardiochirurgii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Od 1997 roku zatrudniony był na stanowisku Ordynatora Oddziału Kardiochirurgii Dziecięcej w Katedrze Klinice Kardiochirurgii i Transplantologii w Zabrzu.

W latach 2005–2007 pełnił funkcję Dziekana ds. Naukowych Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Lekarsko-Dentystycznym w Zabrzu SUM. Od 2007 do 2022 r. pełnił funkcję Kierownika Kliniki Kardiochirurgii Dziecięcej UJ CM; w latach 2009–2012, a następnie od 2015–2022 piastował stanowisko dyrektora Instytutu Pediatrii Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum. Po przejściu na emeryturę w 2022 r. pełni funkcję konsultanta kardiochirurgii dziecięcej w Uniwersyteckim Szpitalu Dziecięcym w Krakowie. W latach 2023–2025 pełni funkcję Prezesa Polskiego Towarzystwa Kardio-Torakochirurgów.

Brał czynny udział w tworzeniu od podstaw kardiochirurgii dziecięcej w Instytucie Pediatrii w Krakowie (1975–1990). Od 1990 roku współtworzył zespół kardiochirurgii dziecięcej w Katowicach.

W 1997 r. podjął pracę w Zabrzu, specjalizował się wówczas w leczeniu dzieci z pojedynczą komorą serca, pierwszy w Polsce zastosował mechaniczne wspomaganie krążenia w układzie ECMO u dziecka (Katowice 1996), współtworzył pierwszy w kraju program ECMO (w Zabrzu).

Pracując ponownie w Krakowie po 2007 r. specjalizował się w wieloetapowym leczeniu dzieci z jednokomorowym sercem, w szczególności zespołem niedorozwoju lewego serca. Jako pierwszy w Polsce zastosował wspomaganie krążenia u dziecka przy pomocy sztucznych komór serca (2011). Wraz z zespołem uratował dziecko wychłodzone do głębokiej hipotermii z temp. wewnętrzną ciała 11,8 st. C – tj. najniższą zanotowaną na świecie u pacjenta przywróconego w pełni do życia. W 2016 roku wszczepił po raz pierwszy w Polsce pompę wirową do długoterminowego wspomagania serca u dziecka.

Staże naukowe odbywał w: Bostonie – Children’s Hospital Harvard Medical School (1981–1982), Filadelfii (1988), Kolonii (1989–1990), Utrechcie (1998), Madrycie (1998), Rzymie (1999).

Publikowany dorobek naukowy obejmuje ponad 480 prac naukowych recenzowanych i rozdziałów książkowych, ponadto autor lub współautor ponad 380 innych prac oraz doniesień zjazdowych prezentowanych na zjazdach i kongresach międzynarodowych; redaktor naukowy 12 monografii zbiorowych i podręcznika „Kardiochirurgia Dziecięca”. Wyróżniony Nagrodą Ministra Zdrowia (2004), autor książki pt. „Medycyna w Polsce od czasów najdawniejszych do upadku pierwszej Rzeczpospolitej” (2016). Ponadto w 2021 r. wydał wraz ze swoim zespołem nowy podręcznik „Kardiochirurgia Dziecięca – Wybrane zagadnienia”, w 2024 roku wydał książkę pt. „Kilka słów o skuteczności nauki o uzdrawianiu” (o doktoracie J. Dietla), ponadto autor rozdziałów w 14 jeszcze innych podręcznikach.

Wyróżniony m.in.: Nagrodą Prezydenta M. Krakowa w Dziedzinie Nauki i Techniki (1987), Medalem „Fideliter et Constanter” (2000), Nagrodą Ministra Zdrowia za podręcznik kardiochirurgii dziecięcej (2004), Złotym Krzyżem Zasługi (2007), czterokrotnie Nagrodą Rektora (2006, 2007, 2011, 2022), tytułem Lekarz Roku 2007 przez magazyn „Rynek Zdrowia”, tytułem „Krakowianin Roku 2007”, Medalem Złotego Uśmiechu (2011), Medalem im. Jana Robla za działalność bibliofilską (2013), Medalem Gloria Medicinae (2013), „Złotym Logo Polski” za promowanie Polski na świecie (2014), „Mistrzem Laurem Umiejętności i Kompetencji” (2015), Nagrodą św. Kamila (2015), Honorowym Tytułem „Młosierny Samarytanin” (2015), Nagrodą Lider Ochrony Zdrowia (2015), Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2015), Srebrnym Medalem Polonia Minor (2015), Nagrodą Naukową PAU im. Mikołaja Kopernika (2015), Nagrodą Specjalną „Perła Medycyny” (2015), medalem Komisji Edukacji Narodowej (2021). Wyróżniony tytułem: Lider Rynku Zdrowia.

Zasłużony dla Miasta Przemyśl (2016), Kawaler „Pierścienia Orderu Złotego Runa” (2016), Honorowy Obywatel (Piwnicy pod Baranami, 2017), Ambasador Kongresów Polskich (2017), Honorowy Obywatel Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa (2018). W 2022 r. uhonorowany najwyższym wyróżnieniem Uniwersytetu Jagiellońskiego Złotym Medalem Plus Ratio Quam Vis, Złotym Medalem Polonia Minor (nagroda Samorządu Województwa Małopolskiego – 2023).

Członek licznych stowarzyszeń naukowych krajowych i zagranicznych. Od 2014 r. przewodniczący Komisji Historii i Filozofii Medycyny O/PAN w Krakowie, członek zarządu Klubu Kardiochirurgów Polskich, inicjator, kierownik i redaktor prowadzący comiesięcznego Klubu Dyskusyjnego Okręgowej Izby Lekarskiej w Krakowie – z udziałem wybitnych przedstawicieli nauki, kultury, sztuki. Redaguje dział wad wrodzonych serca oraz Historii kardiochirurgii i torakochirurgii, jako co-Editor i recenzent w czasopiśmie Polish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery.

W 2011 r. zespół Kliniki J. Skalskiego został uhonorowany nagrodą im. Prof. Zbigniewa Religi za najlepszą pracę naukową z zakresu kardiochirurgii. W 2010 roku Klinika została uznana jako najlepsza w plebiscycie ośrodków kardiochirurgii dziecięcej i otrzymała Dyplom i Nagrodę Tygodnika „Newsweek” za zajęcie 1 miejsca w Polsce. Dwukrotnie, w latach 2013 oraz 2017, Klinikę Kardiochirurgii Dziecięcej w Krakowie wyróżniano „Złotym Skalpelem” przyznawanym przez Redakcję „Pulsu Medycznego”.

Od 2008 r. był założycielem i prezesem Fundacji Schola Cordis – wspierania kardiochirurgii dziecięcej (funkcję prezesa pełnił do maja 2025); od 2006 roku jest członkiem Rady Naukowej Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii im. Prof. Z. Religi w Zabrzu. Od 1990 roku należy do Lions Club o Kraków Śródmieście; od r. 2008 należy do kapituły Fundacji im. Agaty Mróz-Olszewskiej w Katowicach, od 2013 r. do kapituły „Gloria Medicinae”, od 2012 do kapituły Stowarzyszenia Miłosiernego Samarytanina ustanowionej przez Wolontariat św. Elżbiety, od 2018 r. członek kapituły Kawalerów Dzwonu Spiżowego, od 2021 r. kawaler zakonu Templariuszy Najwyższego Zakonu Rycerskiego Świątyni Jerozolimskiej (Polska) – OSMTH, Ordre Souverain et Militaire Du Temple De Jerusalem.

Od 2009 roku organizował szereg charytatywnych koncertów na rzecz Kliniki Kardiochirurgii Dziecięcej w Krakowie. W koncertach występowali znakomici artyści, m.in. muzycy z orkiestry Filharmoników Wiedeńskich, orkiestra z Salzburga, znani soliści z Polski i innych krajów. Łącznie odbyło się 11 koncertów. Współorganizuje w Krakowie biegi charytatywne, z których dochód przeznaczany jest na zakup sprzętu medycznego: półmaratony „Marzanny – dla Małych Serc”, „Bieg Sylwestrowy”, „Bieg do Nieba”. Przez kilkanaście lat współorganizował charytatywne koncerty „Kolędy do Nieba”, z których dochód również przeznaczony był na cele medyczne.