Jak dbać o stawy?

Stawy są strukturami anatomicznymi. Jako kluczowy element układu mięśniowo-szkieletowego, łączą ze sobą dwa końce kości, aby umożliwić im ruch względem siebie. Dzięki temu możemy wykonywać różnorodne ruchy i zapewnić zarówno elastyczność, jak i mobilność ciała. Należy podkreślić, że ciało człowieka złożone jest z około 400 stawów. Stawy składają się z przede wszystkim z kości, chrząstek, wiązadeł torebek stawowych, płynu stawowego. Objawami chorych stawów są: bóle, sztywność, obrzęk, trzeszczenie lub wrażenie ścierania podczas ruchu, ograniczenie ruchomości, zmiany skórne – zaczerwienie, obrzęk nad stawem, ciepłota, zmęczenie, stan podgorączkowy, bóle mięśni, utrata apetytu, guzki reumatoidalne, czyli twarde zgrubienia podskórne na palcach rąk, łokciach, stopach, deformacja stawów, ból stawowy po dłuższym okresie  bezruchu np. po przebudzeniu się, jest charakterystyczny dla choroby zwyrodnieniowej stawów. Do chorób stawów zaliczamy: zapalenie stawów, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie stawów związane z infekcją. W przypadku jakichkolwiek dolegliwości stawowych należy jak najszybciej udać się do lekarza.

O stawy należy dbać poprzez:

• aktywność fizyczną: spacery, nordic walking, bieganie, jazda na rowerze, pływanie, wiosłowanie, ćwiczenia jogi, ćwiczenia gimnastyczne: przysiady, pompki, pajacyki, wykroki, skakanie na skakance, ćwiczenia siłowe,
• odpowiednią dietę: spożywanie produktów, które są bogate w wapń – mleko, kefiry, jogurty, sery; ryby: sardynki, szprotki; rośliny strączkowe: soja, fasola; warzywa: kapusta, rukola, jarmuż, natka pietruszki, brokuły; orzechy laskowe, migdały; nasiona: sezamu, lnu; zboża: komosa ryżowa, amarantus; fosfor – ryby: łosoś, pstrąg, mintaj, makrela, okoń, węgorz, sandacz; jogurty; mięso chude; podroby np. wątróbka, jaja, orzechy: nurkowca, cedrowe, migdały; nasiona: sezam, słonecznik; pełnoziarniste produkty zbożowe: kasza gryczana, chleb żytni razowy, płatki owsiane, otręby; rośliny strączkowe: groch, soczewica, fasola; suszone owoce, ciemne pieczywo; białko – indyk, kurczak, cielęcina, wołowina, baranina; ryby: tuńczyk, makrela, dorsz, pstrąg, śledź, łosoś; nabiał: mleko, jogurt, jaja, twaróg, ser, rośliny strączkowe: fasola, ciecierzyca, groszek, soczewica, tofu, soja; orzechy oraz nasiona: orzechy nerkowca, włoskie, migdały, pestki dyni, nasiona chia, konopi; pełnoziarniste zboża: owies, komosa zbożowa; warzywa: brukselka, brokuły, szpinak; ponadto spożywanie  produktów bogatych w witaminę A: masło, jajka, mleko, ryby, wątróbka, ziemniaki, rzeżucha, jarmuż, szpinak, dynia; w witaminę C: cytryny, pomarańcze, grejpfruty, poziomki,  kiwi, truskawki, czarna porzeczka, papryka czerwona i żółta, brokuły, kalafior, brukselka, chrzan, jarmuż, szpinak; witaminę E: awokado, brzoskwinie, szpinak, botwinie, szparagi, brukselka, brokuły, mleko, jaja, ryby, migdały, owoce laskowe, pestki słonecznika i dyni; witaminę z grupy B: produkty pełnoziarniste, ziemniaki, fasola, groch, orzechy, jajka, mleko, mięso drobiowe, ryby, nasiona sezamu,
• jedzenie odpowiedniej ilości białka, po to, aby wspierać regenerację i odbudowę tkanek, w tym chrząstki stawowej,
• nie spożywanie lub ograniczenie spożywania żywności wysoko przetworzonej, bogatej w tłuszcze trans i nasycone,
• zaprzestanie palenia papierosów,
• utrzymanie masy ciała na odpowiednim poziomie,
• ergonomię, czyli umiejętne rozkładanie przenoszonych przedmiotów, w taki sposób, aby mniej więcej tyle samo kilogramów obciążało każdą stronę naszego ciała, przy czym przy podnoszeniu należy ugiąć nogi i wyprostować plecy,
• suplementację: glukozaminy, kolagenu, witaminy C, kwasu hialuronowego, kwasów omega-3,
• unikanie nadmiernego obciążania stawów,
• ekspozycji na nadmierne zimno, wilgoć, czy też nagłe zmiany temperatur,
• bronienie się przed stresem,
• regularne badania lekarskie.

Zatem dbajmy o nasze stawy, abyśmy mogli się poruszać długo sprawnie, bez bólu, komplikacji zdrowotnych oraz chorób.

Kazimierz Surzyn