Gra w kręgle dla zdrowia i przyjemności

Historia gry w kręgle, gatunki kręgli

Trzeba podkreślić, iż w kręgle grali już prawdopodobnie jaskiniowcy. Kręgle były znane Egipcjanom. Pierwsze dowody na to znalezione zostały w egipskim grobowcu jednego z władców, z 5300 r. p. n. e., gdzie znajdowały się kamienne kręgle i kule. Tak samo było w egipskich grobowcach z 3200 r. p. n. e. Grę w kręgle uprawiali także Rzymianie. W średniowieczu kręgle zagościły w Europie Zachodniej najwcześniej na terenach dzisiejszych Niemiec i Anglii. W IV wieku były częścią niemieckich, pogańskich ceremonii. Sport zaczynał przybierać formę masową. Od XII wieku był nieodłącznym elementem wielu festynów, jarmarków oraz ludowych zabaw. W Anglii w XIV stuleciu popularna była gra na trawie i zaczęła wypierać łucznictwo wśród żołnierzy. Spowodowało to, iż ówczesny król Edward III, panujacy w latach 1327 - 1377, z dynastii Plantagenetów, postanowił zdelegalizować grę w kręgle. Do Ameryki Północnej gra przywędrowała w XVII wieku wraz holenderskimi, niemieckimi i angielskimi osadnikami, jako gra w 9 słupków, czyli kręgli. W tym wieku powstawały pierwsze kryte kręgielnie. Legenda głosi, iż gra w obecnej formie powstała wtedy, kiedy w 1840 roku prawo stanu Connecticut zabroniło gry w 9 kręgli, ponieważ jej charakter stał się hazardowy. Wówczas bogaci przemysłowcy budowali tory w swoich okazałych rezydencjach. Rozwój gry w kręgle najbardziej upowszechnił się w XX wieku. W 1905 roku pojawiła się kula gumowa, zastępując poprzednie ciężkie kule wykonane z tworzywa sztucznego lub z drewna gwajakowców. W 1954 roku powstał pierwszy model, pinspottera, maszyny do ustawiania kręgli w odpowiednim miejscu. Prezentacja jej nastąpiła rok później. Gra w kręgle zazwyczaj składa się z 10 rund. Na początku każdej z nich kręgle są na nowo ustawiane. Zawodnik w każdej rundzie ma 2 rzuty kulą. Każda runda kończy się, gdy gracz położy wszystkie kręgle lub wyczerpie minuty przeznaczone na grę. Za każdego strąconego kręgla uczestnik otrzymuje 1 punkt.

Kręgle dzielą się na gatunki: parkietowe – rzuty i zwalanie ustawionych kręgli; klasyczne – rozwinęły się w Europie, gra polega na strąceniu kulą 9 – 10 kręgli, ustawionych w kształcie kwadratu, którego przekątna pokrywa się z osią symetrii toru; bowling – bardzo popularny, stworzony w Ameryce, w oparciu o kręgle klasyczne, składa się z 10 rund, przy czym w każdej gracz ma po dwa rzuty, polega na strąceniu 10 kręgli ustawionych w trójkąt, zadaniem grającego jest strącić kule w jak najmniejszej liczbie rzutów, za każdy strącony kręgiel uzyskuje 1 punkt, są wyjątki przy „strike” tj. 10 punktów i liczba punktów równa liczbie kręgli strąconych w dwóch następnych rzutach, zaś przy „spare” - 10 punktów i liczba punktów równa liczbie położonych w następnym rzucie, aby położyć wszystkie kręgle w pierwszym rzucie trzeba uderzyć kulą między pierwszy, a trzeci kręgiel, w przypadku uczestników praworęcznych, zaś między pierwszy, a drugi dla osób leworęcznych, punkty przeważnie liczy maszyna, toteż znajomość zasad nie jest konieczna, lecz moim zdaniem fajnie je znać; bolws – pierwsze wzmianki na terenie Anglii pochodzą z XII wieku, ale oficjalne zasady opracowano w XIX stuleciu, zawodnicy toczą kule na zmianę, tak, aby umieścić je najbliżej celu, którym jest biała piłeczka, zwana „jack” lub „kitty”, lekko spłaszczony kształt kul powoduje, że tor toczenia jest zaokrąglony, co znacznie utrudnia celowanie, ale też może łatwiej omijać kule, znajdujące się na polu gry, punkty przyznawane są zawodnikowi w zależności od ilości kul, będących bliżej celu, niż najbliższa kula przeciwnika, można grać również drużynowo; kręgle rosyjskie – gdzie kula do rzutów jest zamocowana na linie albo na łańcuchu powieszonym do ramienia – wysięgnika . Rzut polega na pchnięciu kulą, tak, aby w ruchu pierwotnym – do tyłu, kula zbiła jak największą ilość 9 ustawionych kręgli.

Korzyści gry w kręgle:

• poprawia sprawność układu krążenia,
• wzmacnia mięśnie, brzucha, ramion, barków, klatki piersiowej, nóg,
• poprawia napięcie mięśni oraz siłę,
• wpływa na zwiększenie zakresu ruchu, elastyczność, którą ćwiczymy przy schylaniu się, podnoszeniu kuli, zamachach, rzucaniu kulą,
• spala kalorie od 150 – 300 na godzinę, w zależności od wagi ciała, np. w czasie godzinnej gry, osoba grająca o wadze 70 kg może stracić 210 kalorii,
• doskonali precyzję, wyczucie czasu, koordynację ruchową w postaci: „ręka – oko”,
• poprawia równowagę,
• doskonale działa przeciw stresowi,
• poprawia nastrój,
• uczy współpracy oraz rywalizacji fair play,
• motywuje do realizacji postawionych celów,
• wzmacnia więzi rodzinne, przyjacielskie, dzięki grze możemy spędzić sympatycznie czas i poznać nowych ludzi,
• daje wiele przyjemnej zabawy, uśmiechu, radości.

Gra w kręgle to wspaniała aktywność na letnie, ale także na zimowe dni. Dobra na poprawę zdrowia fizycznego i psychicznego, kondycji, siły, samopoczucia. Jest przyjemnością samą w sobie, świetną na spędzenie razem wolnego czasu. Życzę miłych chwil podczas gry.

Kazimierz Surzyn