3 czerwca 2023r. - 60. rocznica śmierci Ojca Świętego Jana XXIII (1881 – 1963) - Przesłanie: „Łagodność, dobroć, miłość”

Jan XXIII był jednym z najwybitniejszych Papieży Kościoła. Pełnił tę funkcję w latach 1958-1963. Mówiono o nim, że był prawdziwie zakochany w Bogu. Napisał osiem encyklik. Znany przede wszystkim jako inicjator Soboru Watykańskiego II, pełen uroku osobistego, łagodności, pokory, skromności, humoru, życzliwości oraz przyjaźni dla ludzi, bez względu na ich poglądy i wiarę. Niezwykle szybki w działaniu, przedsiębiorczy, bardzo praktyczny, stanowczy w swych postanowieniach. W „Dzienniku duszy” zaznaczył, iż nigdy nie popełnił grzechu śmiertelnego. Jakże to wielka nauka dla nas, by w naszym życiu wystrzegać się grzechu i dążyć ku świętości, tak jak to czynił Jan XXIII.

            Był orędownikiem pokoju na świecie. Wyraził swój sprzeciw wobec działań wojennych, zwracając się osobiście do prezydentów Kennedy’ego i Chruszczowa. Szczególnie troszczył się o biednych, chorych, cierpiących. To właśnie on jako pierwszy Papież wychodził wieczorami z Watykanu, aby spotkać się z biednymi.

Wchodząc po raz pierwszy do watykańskich apartamentów otworzył okno i wypowiedział wówczas znamienne słowa: „Wpuśćmy trochę świeżego powietrza” – świeżego powietrza, którego potrzebuje Kościół. Nie znosił noszenia go w lektyce. Mówił wtedy: „ to najbardziej niewygodny fotel jaki znam.” Nie lubił wachlarzy. Gdy zapytano go, co będzie robił, gdy zakończy się sobór, odpowiedział z uśmiechem: „Chcę cały dzień pracować w polu razem z mymi braćmi.”

Przemiany jakich dokonał Papież Jan XXIII nie dotyczyły samej doktryny, ale metod działania, nowego stylu mówienia, zachowywania się, z którego wypływała m.in.: prostota, życzliwość, sympatia, dobroć, miłość, sprawiedliwość, braterstwo, pojednanie. Z tymi cnotami szedł zarówno do prostych ludzi, jak i tych wielkich tego świata. Wierni za jego pośrednictwem rozumieli, że najważniejsze w służeniu Bogu są posłuszeństwo i pokój. Każdego przyjmował z otwartymi ramionami. Był bezpośredni w kontaktach z ludźmi.              Z wielką serdecznością zjednywał wszystkich, również tych bojących się Papieża, dla których Kościół uchodził za bastion doskonałości, nieosiągalnej dla prostego człowieka. Ojciec Święty Jan XXIII zaprzeczał temu stwierdzając: „ Sądzi się powszechnie i uważa za słuszne, by słowa Papieża, nawet w życiu prywatnym, tchnęły tajemniczością i wywoływały uczucie grozy. Wszakże bardziej zgodna z przykładem, jaki dał nam Chrystus i bardziej pociągająca jest prostota (…).”

Papież Jan XXIII w swych naukach podkreślał, iż pokój na świecie może być utrzymany poprzez zachowywanie każdego dnia porządku ustanowionego przez samego Boga. Postęp w nauce ukazuje wielkość Boga, który jest Stwórcą wszystkiego. Ten cywilizacyjny postęp opiera się również na porządku. Pisał o tym następująco: „ Pokój na ziemi, którego wszyscy ludzie wszystkich czasów tak żarliwie pragnęli, nie może być budowany i utrwalany inaczej, jak tylko przez wierne zachowywanie porządku ustanowionego przez Boga… Postęp  w zakresie wiedzy i wynalazków technicznych ukazuje przede wszystkim nieskończoną wielkość Boga, który stworzył i wszechświat i samego człowieka. Stworzył – jak powiedzieliśmy- wszechświat z niczego i wyposażył go wedle obfitości swej mądrości i dobroci… Nauka bowiem Chrystusowa łączy niejako ziemię z niebem. Obejmuje ona mianowicie całego człowieka: jego ducha i ciało, rozum i wolę, wzywa go przy tym, … ku szczytom życia wyższego, gdzie będzie kiedyś zażywał nieprzemijającego szczęścia i pokoju.”

Ojciec Święty na temat błędnych poglądów mówił, iż stają się one „często źródłem błędnych sądów wielu ludzi mniemających, że stosunki łączące poszczególnych ludzi z ich społecznościami państwowymi mogą rządzić się tymi samymi prawami, którym podlegają  pozbawione rozumu siły i elementy wszechświata. A przecież prawa, jakimi stosunki te powinny być regulowane, są innego rodzaju i należy ich szukać jedynie tam, gdzie zapisał je Stwórca wszechrzeczy, to znaczy w naturze ludzkiej.”

O miłości do drugiego człowieka Jan XXIII napisał m.in.: „Kto kieruje się miłością chrześcijańską, ten nie może nie kochać innych i nie uważać ich potrzeb, cierpień i radości za swoje własne. Jego zaś działanie, czegokolwiek by nie dotyczyło, jest wytrwałe, dynamiczne, przesiąknięte ludzką życzliwością, a także pełne troski o dobro innych… w parze z tym wszystkim idzie łagodność duszy… ta łagodność wpływa na to, że możemy być lepszymi ludźmi na co dzień…”.

Papież Jan XXIII wypowiedział się także na temat świętości, która „oznacza zajmowanie się sprawami Boga. Jest to nieustanne powtarzanie: „Niech się stanie wola Boża” w pokoju naszego sumienia. Świętość to pozwolić się kierować Ojcu… Świętość nie jest czymś odległym zarezerwowanym dla ascetów. Nie.  Świętość jest czymś, co można osiągnąć, być może z wielkim trudem, praktykując cnoty w codziennym życiu. Cnoty te mogą ćwiczyć wszyscy: świeccy i kapłani, młodzi i rodzice. Wszyscy ufający Bogu.”

Ojciec Święty Jan XXIII doskonale rozumiał posługę kapłańską, rolę duszpasterza we współczesnym świecie jako łącznika między Bogiem a wiernymi. Twierdził, że: „Smutny ksiądz jest złym księdzem … Kapłana powinno się oceniać nie po wykształceniu, po studiach, sukcesach, akcjach, wygłoszonych kazaniach, ale powinno się  go oceniać stojącego przy ołtarzu, gdyż stoi pomiędzy księgą – Bożym objawieniem i kielichem, który przypomina ofiarę Chrystusa – poniesioną krzyżową śmierć za nas wszystkich.”

Papież Jan XXIII pragnął doprowadzić do zjednoczenia wszystkich chrześcijan. U kresu swojego życia powiedział: „Ut unum sint”, czyli „Aby byli jedno.” Łagodność, dobroć, miłość – to przesłanie, które pozostawił w testamencie, zarówno Kościołowi, jak również światu. Przez całe swe życie starał się burzyć mury podziału i nieufności, ale jednocześnie z sympatią i życzliwością przyjmował tych, którzy nie podzielali jego poglądów. W życiu swoim naśladował Chrystusa. Zmarł w opinii świętości. Ojciec Święty Jan Paweł II o Janie XXIII powiedział, iż był to „Papież, który urzekł świat łagodnością charakteru, od którego biła szczególna dobroć duszy … i miłość.”

Został beatyfikowany 3 września 2000 roku przez Papieża Jana Pawła II. Jego kanonizacji dokonał Papież Franciszek 27 kwietnia 2014 roku.

Kazimierz Surzyn

Źródła:

1. Jan XXIII, encyklika Pacem in terris, Waykan 1963.
2. Jan XXIII, encyklika Mater et Magistra, Wtykan 1961.
3. Chit, Chrystus i Ty, Kurier Wydawnictwa św. Stanisława BM, nr 18/2014.
4. Jan XXIII, Dziennik duszy, Kraków 1965.
5. Dobry Papież – film o życiu i pontyfikacie Jana XXIII.
6. Ojciec Giovanni – Jan XXIII – film.