1700. rocznica soboru nicejskiego I

Stanowił pierwsze, powszechne zgromadzenie biskupów chrześcijańskich Cesarstwa Rzymskiego, które zwołał cesarz Konstantyn I Wielki (ok.272 – ok. 337 r.), cesarz rzymski od 306 do 337 roku, święty Kościoła prawosławnego w Nicei, dziś Iznik, miasto w północno - zachodniej Turcji, na krańcu półwyspu Azja Mniejsza. W starożytności oraz w średniowieczu Nicea w Bitynii – krainie historycznej, położonej w Azji Mniejszej nad Morzem Czarnym, na terenie dzisiejszej Turcji.

Sobór nicejski trwał od 19 – 25 lipca 325 roku. Przewodniczył mu Hozjusz z Kordoby (ok.256 – ok. 359), biskup hiszpański. Został uznany na soborze efeskim w 431 roku za pierwszy sobór powszechny przez Kościoły: katolickie, prawosławne, przedefeskie, czyli nestoriańskie kościoły wschodnie należące do tradycji syryjskiej, przedchalcedońskie inaczej orientalne, Mniejsze Kościoły Wschodnie, Starożytne Kościoły Wschodnie, orientalne Kościoły Prawosławne i protestanckie. W 1948 roku Światowa Rada Kościołów stwierdziła, że termin chrześcijaństwo odnosi się tylko do tych kościołów, które zaakceptowały decyzje doktrynalne z Nicei.

Postanowienia soboru z Nicei uznawane są za jeden z fundamentów cywilizacji europejskiej. Należą do nich przede wszystkim: ujednolicenie doktryny chrześcijańskiej, liturgii oraz organizacji kościoła; uchwalenie Nicejskiego Wyznania Wiary, tzw. Credo nicejskie, potwierdzające boskość Chrystusa i jego współistotność z Bogiem Ojcem, stwierdzając, że Jezus Chrystus to: „Bóg z Boga, Światłość ze Światłości, Bóg Prawdziwy z Boga Prawdziwego, zrodzony, a nie stworzony, współistotny Ojcu”, co wierni wyznają podczas każdej, niedzielnej Mszy świętej; odrzucenie i potępienie arianizmu, nauki Ariusza, który nie uznawał dogmatu Trójcy Świętej i głosił, iż Jezus Chrystus nie jest równy Bogu Ojcu, uznając ją za herezję; wspólne poszukiwanie prawdy objawionej – Kościół to jedność z Chrystusem, wiara, która czerpie tożsamość z prawdy o Jego boskiej naturze; ustalenie, że Wielkanoc, upamiętniającą zmartwychwstanie Chrystusa obchodzona będzie w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca, przyjęto 20. kanonów regulujących życie Kościoła m. in.: w sprawach dotyczących ordynacji duchownych, jurysdykcji biskupów i postępowania z heretykami; zapoczątkowanie tradycji soborów powszechnych; czyli zgromadzeń biskupów z całego świata.

Pamiętajmy, że na soborze w Nicei ustalono, iż Jezus Chrystus jest prawdziwym Bogiem i prawdziwym człowiekiem, a jednolite wyznanie wiary stanowiło wtedy pierwszy krok do jedności Kościoła. Jest bardzo ważny, ponieważ ukształtował podstawy chrześcijaństwa, z których czerpiemy do dziś, mające dalekosiężny wpływ na cały świat chrześcijański, umocnienie autorytetu Kościoła, a Trójca Święta jako wyraz wiary jest obecna w liturgii Mszy św., kazaniach, modlitwach, w tekstach pieśni religijnych, w literaturze teologicznej, w sztuce oraz w malarstwie sakralnym.

Kazimierz Surzyn