Obelisk Franciszka Rövera - najstarszy zawojski pomnik

Stojący nieopodal skrętu na Wełczę kamienny obelisk to najstarszy zawojski pomnik. Mimo tego, że stoi na lekkim wzniesieniu tuż przy głównej zawojskiej drodze, jeszcze niedawno był niemal niewidoczny. Teren wokół obelisku porosła bujna roślinność, która niemal w całości go zasłoniła,  a i sam obelisk kilkadziesiąt lat temu padł ofiarą wandali, którzy nie tylko skradli pamiątkową tablicę, ale także zniszczyli wieńczącą obelisk „głowę”. 

Istnienie obelisku było chyba tak oczywiste i naturalne, że mało kto zwracał na niego uwagę, a wraz z upływem czasu coraz mniej osób pamiętało kiedy i czemu został wzniesiony. 

Ów kamienny pomnik wybudowano z wdzięczności dla Franciszka Rövera  - rezydującego w Makowie arcyksiążęcego zarządcy, który przeprowadził gruntowną przebudowę drogi wiodącej z Makowa do Zawoi. Budowa tej drogi miała miejsce w latach 1910 – 1912. Dla Zawoi nowa spowodowała ogromne udogodnienie w komunikacji, gdyż stary trakt biegnący często niemal przy samej rzece Skawicy w okresach wiosennych roztopów często bywał wręcz nieprzejezdny. Miejsce, w którym postawiono obelisk oczywiście nie było przypadkowe – właśnie w tym miejscu trzeba było wykonać największe prace związek z budową nowej drogi. 

Dzięki zaangażowaniu Towarzystwa Przyjaciół Zawoi udało się uporządkować teren wokół pomnika a także odrestaurować sam obelisk. Oczyszczono, oraz pospoinowano kamienne głazy, a przede wszystkim odtworzono wieńczącą obelisk głowę. Zadania tego podjął się pochodzący z Zawoi kamieniarz Adam Chowaniak. W ostatnim czasie zamontowano także replikę tablicy.

Dzięki zdobytej przypadkowo fotografii z lat ’30 XX wieku wiemy jak dokładnie wyglądał wówczas obelisk. Wiemy także, że pierwotnie nie było na nim żadnej tablicy, którą zamontowano prawdopodobnie dopiero po II Wojnie Światowej. Natomiast  dzięki wspomnieniom starszych mieszkańców Zawoi udało nam się odtworzyć napis jaki znajdował się na tablicy i niedawno zamontowaliśmy nową tablicę – mówi Michał Bartyzel, Prezes Towarzystwa Przyjaciół Zawoi, pomysłodawca renowacji pomnika. 

Zarówno renowacja obelisku jak i pamiątkowa tablica została wykonana w całości z prywatnych środków członków Towarzystwa Przyjaciół Zawoi. To jest nasza historia – dbanie o nią to nasz obowiązek. Jesteśmy to winni naszym przodkom, podkreśla Michał Bartyzel.